Πάνω από 200 E-Learning Προγράμματα

Σύνδρομο εργασιακής εξουθένωσης: Τι είναι και πώς αντιμετωπίζεται;

Το φαινόμενο της εργασιακής εξουθένωσης έχει σοβαρές συνέπειες τόσο για τους ίδιους τους εργαζόμενους, όσο και για τους λήπτες των υπηρεσιών τους και τα πλαίσια στα οποία εργάζονται.

Οι συνέπειες αυτού του κοινωνικού και προσωπικού προβλήματος αφορούν τη διατάραξη της ψυχολογικής ισορροπίας του ατόμου και σχετίζονται με την εμφάνιση ψυχοσωματικών συμπτωμάτων που απορρέουν από τα υψηλά επίπεδα στρες.

Σε αυτή τη σειρά άρθρων θα εξετάσουμε το στρες και τις συνέπειές του, το φαινόμενο της εργασιακής εξουθένωσης και τους τρόπους διαχείρισής του.

Τι είναι το άγχος;


Το λειτουργικό άγχος

Το άγχος είναι μία πανανθρώπινη εμπειρία. Υπάρχουν φορές που όλοι λέμε ότι νιώθουμε άγχος, stress, κ.λ.π., και συχνά συσχετίζουμε το άγχος μας με τις καθημερινές δυσκολίες που μπορεί να
 συναντάμε. Το άγχος είναι ο τρόπος µε τον οποίο το σώµα µας προετοιµάζεται να αντιδράσει απέναντι σε απειλές και κινδύνους. Χαμηλά επίπεδα άγχους μπορεί να είναι χρήσιμα, διότι ορισμένες φορές αντιδρούµε περισσότερο αποτελεσµατικά απέναντι σε άγνωστες καταστάσεις, αυξάνοντας λίγο τα επίπεδα διέγερσής μας, ώστε να ενεργήσουµε µε τον καλύτερο δυνατό τρόπο, επιτυγχάνοντας τη µέγιστη δυνατή απόδοση. Για παράδειγµα, έχουµε ακούσει πολλές φορές µαθητές να έχουν άγχος λίγο πριν τις εξετάσεις, αθλητές πριν από κάποιο αγώνα, κλπ.



Ο βιοεξελικτικός μηχανισμός της αντιμετώπισης κινδύνου

Τα χαρακτηριστικά του άγχους εκλύονται από την ενεργοποίηση ενός βιοεξελικτικά παγιωμένου συστήματος συναγερμού. Όταν το άτομο έρχεται αντιμέτωπο με καταστάσεις που είναι απειλητικές τίθενται σε λειτουργία δύο βασικοί βιολογικοί μηχανισμοί για την αντιμετώπιση της απειλής: η φυγή και η πάλη. Η ενεργοποίηση αυτού του μηχανισμού έχει άμεσες επιπτώσεις στον οργανισμό μας. Με την αντίληψη του κινδύνου ο εγκέφαλος ενεργοποιεί το συμπαθητικό νευρικό σύστημα οδηγώντας στην έκκριση αδρεναλίνης. Έτσι προκαλείται στο άτομο μια αίσθηση έξαψης. Επίσης αυξάνονται οι καρδιακοί παλμοί και ο ρυθμός αναπνοής, με στόχο την αύξηση της παροχής οξυγόνου στους μυικούς ιστούς. Έτσι το άτομο μπορεί να βιώσει ταχυκαρδία και συμπτώματα δύσπνοιας, ζάλης και πόνου στο στήθος. Παράλληλα, αυξάνεται η μυϊκή τάση, ώστε να προετοιμαστεί η επικείμενη φυγή, αλλά εάν δε δραστηριοποιηθούν, αυτή η αύξηση μπορεί να οδηγήσει σε τρέμουλο ή μυϊκούς σπασμούς. Σε επίπεδο νοητικών διεργασιών, οι σκέψεις του ατόμου επικεντρώνονται στην ανίχνευση επικείμενης απειλής.

Το άγχος βοηθούσε τους προγόνους µας να αντιµετωπίζουν τους κινδύνους. Ο παραπάνω βιολογικός μηχανισμός ήταν εξαιρετικά χρήσιμος όταν οι πρόγονοι µας ζούσαν στα δάση, αφού η ενεργοποίησή του προετοίµαζε το σώµα για "δράση". Παρά το ότι σήμερα οι κίνδυνοι έχουν αλλάξει, ο οργανισμός μας λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο, έχουµε τα ίδια συναισθήµατα και βιώνουµε άγχος.



Το δυσλειτουργικό άγχος

Το άγχος μπορεί γίνει σοβαρό πρόβληµα και να εμποδίσει τη λειτουργικότητα στην καθημερινή ζωή. Υπάρχουν άνθρωποι που βιώνουν υπερβολικό άγχος σε καταστάσεις που δεν είναι απειλητικ
ές ή άγνωστες (πχ. στο λεωφορείο), και δεν µπορούν να δραστηριοποιηθούν φυσιολογικά. Η παραπάνω διαδικασία μπορεί να ξεκινήσει χωρίς να υπάρχει πραγματική απειλή, άλλα σε καταστάσεις που το άτομο τις αντιλαμβάνεται ως απειλητικές. Τα συμπτώματα τα οποία εμφανίζονται λόγω της ενεργοποίησης του μηχανισμού συναγερμού, προκαλούν δυσφορία στο άτομο, φόβο μήπως του συμβεί κάτι κακό και είναι πιθανό να κλιμακωθεί η έντασή τους και να προκληθεί μία κρίση πανικού.

Συμπερασματικά, το άγχος είναι μια κοινή αντίδραση που μπορεί να εμφανιστεί σε όλους τους ανθρώπους με τη μορφή της υπερβολικής αντίδρασης σε ήπια στρεσογόνα γεγονότα, όπως για παράδειγμα σε κάποια αξιολόγηση της επίδοσής τους. Το άγχος θεωρείται παθολογικό όταν δημιουργεί πρόβλημα στην καθημερινή λειτουργικότητα του ατόμου, και το εμποδίζει από το να επιτύχει τους στόχους που επιθυμεί ή διαταράσσει τη συναισθηματική ηρεμία του ατόμου

Δρ. Χαρά Τσέκου
Ψυχολόγος

 

Προγράμματα e-Learning

Uoa Gifts shop