Τα συνήθη προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι διασυνοριακοί εργαζόμενοι είναι, μεταξύ άλλων, τα εξής:

Διαφορές μεταξύ των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης

Σημαντικό: Τα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης στην Ευρώπη παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές.

Ενημερωθείτε για τα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης που ισχύουν στη χώρα όπου πρόκειται να εργαστείτε ή να κατοικήσετε και αποφύγετε παρανοήσεις που μπορεί να έχουν σοβαρές επιπτώσεις:

• Εθνικά συστήματα κοινωνικής ασφάλισης [σύνδεση με καρτέλα με ίδιο τίτλο].
• Ορισμένες χώρες της ΕΕ δεν χορηγούν συντάξεις επιζώντων. Εάν ο/η σύζυγός σας είναι διασυνοριακός εργαζόμενος και θεωρείτε ότι μπορεί να λάβετε σύνταξη επιζώντος, ελέγξτε εάν στην εν λόγω χώρα προβλέπεται η χορήγηση αυτού του είδους σύνταξης.

Δικαιώματα και προϋποθέσεις

Μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ υπάρχουν διαφορές ως προς τα προβλεπόμενα δικαιώματα. Για παράδειγμα, μπορεί να δικαιούστε παροχές ανεργίας για 24 μήνες στη χώρα όπου εργάζεστε, αλλά μόνον για 12 μήνες στη χώρα διαμονής σας.

Όσον αφορά τις παροχές ανεργίας, πρέπει να δώσετε ιδιαίτερη προσοχή στα εξής:

• απαιτούμενο διάστημα εργασίας
• τρόπος υπολογισμού των παροχών
• χρονικές προθεσμίες όσον αφορά τις παροχές.

Το ύψος των παροχών που θα λαμβάνετε διαφέρει σημαντικά όταν εργάζεστε σε άλλη χώρα. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα στην περίπτωση των οικογενειακών παροχών: ορισμένες χώρες δεν προβλέπουν γονεϊκές παροχές.

Επισκόπηση των οικογενειακών παροχών ανά χώρα:

Αυστρία, Βέλγιο, Βουλγαρία, Γαλλία, Γερμανία, Δανία, Ελβετία, Ελλάδα, Εσθονία, Ην. Βασίλειο, Ιρλανδία, Ισλανδία, Ισπανία, Ιταλία, Κάτω Χώρες, Κύπρος, Λετονία, Λιθουανία, Λιχτενστάιν, Λουξεμβούργο, Μάλτα, Νορβηγία, Ουγγαρία, Πολωνία, Πορτογαλία, Ρουμανία, Σλοβακία, Σλοβενία, Σουηδία, Τσεχική Δημοκρατία, Φινλανδία.

Οικογενειακές παροχές για διασυνοριακούς εργαζομένους

Εάν ζητάτε σύνταξη αναπηρίας, κάθε χώρα που οφείλει να την χορηγήσει μπορεί να απαιτήσει την υποβολή σας σε σχετική εξέταση. Μπορεί να συμβεί μια χώρα να θεωρεί ότι έχετε αναπηρία 70%, ενώ άλλη χώρα να κρίνει ότι είστε ικανοί προς εργασία.

Απαιτούμενο διάστημα εργασίας

Σε πολλές χώρες, δικαιούστε παροχές κοινωνικής ασφάλισης μόνον εάν έχετε εργαστεί επί ορισμένα έτη στην εν λόγω χώρα.

Σημαντικό: Η χώρα από την οποία ζητάτε τις παροχές κοινωνικής ασφάλισης πρέπει να λάβει επίσης υπόψη υπό τους ίδιους όρους τις περιόδους που εργαστήκατε σε άλλες χώρες της ΕΕ σαν να είχατε εργαστεί εκεί.

Δικαιώματα επικουρικής συνταξιοδότησης

Οι επικουρικές συντάξεις είναι συστήματα συνταξιοδότησης και συστήματα συντάξεων επιζώντων ή αναπηρίας που σκοπό έχουν να συμπληρώσουν ή να αντικαταστήσουν τις εκ του νόμου προβλεπόμενες συντάξεις του δημοσίου.

Προτού εγγραφείτε σε σύστημα επικουρικής σύνταξης, πρέπει να ελέγξετε κατά πόσο η μετάβαση/διαμονή σας στο εξωτερικό θα επηρεάσει τα συνταξιοδοτικά σας δικαιώματα. Αν υπάρχουν αρνητικές συνέπειες, τότε αυτές είναι παράνομες βάσει της νομοθεσίας της ΕΕ.

Αν εγκαταλείψετε ένα επικουρικό σύστημα συνταξιοδότησης, επειδή πάψατε να είστε διασυνοριακός εργαζόμενος, έχετε τα ίδια δικαιώματα με τα άτομα που ζουν στην ίδια χώρα και σταματούν να καταβάλλουν εισφορές, π.χ. επειδή άλλαξαν δουλειά.

Μερικές φορές τα ταμεία συντάξεων "τιμωρούν" όσους αλλάζουν τόπο κατοικίας, αρνούμενα να καταβάλουν συντάξεις, χρεώνοντας πρόσθετες δαπάνες ή απαιτώντας την επιστροφή των τόκων που προέκυψαν κατά την περίοδο αποταμίευσης.

Αυτό είναι παράνομο. Αν σας τύχει κάτι τέτοιο, μπορείτε να απευθυνθείτε στα ευρωπαϊκά κέντρα καταναλωτών.

Διαφορές στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης

Σε ορισμένες χώρες της ΕΕ χρειάζεται να περιμένετε περισσότερο για να συνταξιοδοτηθείτε από ό,τι σε άλλες. Μάθετε εκ των προτέρων, από όλες τις χώρες στις οποίες εργαστήκατε, ποια θα είναι η κατάστασή σας αν αλλάξετε την ημερομηνία που θα αρχίσετε να παίρνετε τη σύνταξή σας. Αν λάβετε μια σύνταξη νωρίτερα από μια άλλη, αυτό μπορεί να επηρεάσει τα ποσά που θα λαμβάνετε.

Μπορείτε να ζητήσετε περισσότερες πληροφορίες από τον αρμόδιο φορέα της χώρας όπου ζείτε και/ή των χωρών όπου εργαστήκατε.

Τραπεζικός λογαριασμός για καταβολή μισθών

Ο εργοδότης σας μπορεί να σας ζητήσει να ανοίξετε τραπεζικό λογαριασμό στη χώρα εργασίας για να καταβάλλει τον μισθό σας.

Στην ευρωζώνη: Ο λογαριασμός που διατηρείτε στη χώρα διαμονής σας θα πρέπει να θεωρηθεί επαρκής και ο εργοδότης σας δεν μπορεί να σας επιβάλει να ανοίξετε νέο λογαριασμό στη χώρα εργασίας — υπό την προϋπόθεση βέβαια ότι και οι δύο χώρες είναι μέλη της ευρωζώνης.

Το μόνο που χρειάζεται ο εργοδότης σας για να μεταφέρει τον μισθό σας, χωρίς πρόσθετο κόστος, είναι να γνωρίζει τους αριθμούς IBAN και BIC του τραπεζικού σας λογαριασμού. Οι τράπεζες δεν μπορούν να χρεώνουν περισσότερο τα διεθνή τραπεζικά εμβάσματα σε ευρώ απ' ό,τι τα τραπεζικά εμβάσματα εντός της χώρας.  Μόνον εάν μια διασυνοριακή μεταφορά υπερβαίνει το όριο των 50.000 ευρώ, μπορεί η τράπεζα να επιβάλει μεγαλύτερη χρέωση.

Εάν ζείτε ή εργάζεστε σε χώρα εκτός της ευρωζώνης, μπορεί να δικαιούται ο εργοδότης σας να σας ζητήσει να ανοίξετε λογαριασμό σε τοπική τράπεζα εάν μπορεί να αποδείξει ότι θα του κοστίζει περισσότερο να στέλνει τον μισθό σας σε τράπεζα του εξωτερικού.

Πηγή: Ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (europa.eu).