Ιατρικός τουρισμός: ευκαιρία επενδύσεων

Τον τελευταίο καιρό πληθαίνουν τα δημοσιεύματα του ελληνικού Τύπου που εστιάζουν στον τομέα του ιατρικού τουρισμού. Ο όρος αυτός χρησιμοποιείται για να περιγράψει τη μετακίνηση ασθενών εκτός της χώρας μόνιμης κατοικίας τους, προκειμένου να αποκτήσουν πρόσβαση σε ιατρικές υπηρεσίες. Η τάση αυτή, η οποία ξεκίνησε από την προσπάθεια να συγκρατηθεί το κόστος των ιατρικών υπηρεσιών στις ανεπτυγμένες χώρες, αφορά ένα ευρύτατο φάσμα υπηρεσιών υγείας, από οδοντιατρικές εργασίες και υπηρεσίες αισθητικής ιατρικής, έως σύνθετες χειρουργικές επεμβάσεις. Από αυτή την άποψη, είναι ενδεικτικό πως η εξοικονόμηση στο κόστος περίθαλψης βρετανών ασθενών στην Ινδία σε σχέση με το αντίστοιχο κόστος στο Ην. Βασίλειο υπολογίζεται πως μπορεί να ξεπεράσει το 40%, ακόμα και όταν λαμβάνεται υπόψη το κόστος μετακίνησης του ασθενούς και ενός επιπλέον συγγενή του! 

Η Ελλάδα θα μπορούσε να μπει στον κατάλογο των χωρών που προσφέρουν παρόμοιες υπηρεσίες, καθώς συνδυάζει με τρόπο ελκυστικό το κόστος και την ποιότητα των ιατρικών εργασιών. Μεταξύ των ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων της χώρας μας είναι η θέση της εντός της ευρωπαϊκής ένωσης, της ευρωζώνης και της ζώνης ελεύθερης διακίνησης (Σένγκεν), το μεσογειακό κλίμα και η πολιτιστική κληρονομιά της. Επομένως, θα μπορούσε να γίνει πόλος έλξης για ασθενείς-παραθεριστές από ευρωπαϊκές, κατά κύριο λόγο, χώρες. Αυτό μόνο θετικές επιπτώσεις επιφυλάσσει για τους δύο εμπλεκόμενους τομείς οικονομικής δραστηριότητας: 

Από τη μία, η ενίσχυση του ιατρικού τουρισμού θα αυξήσει τον κύκλο εργασιών του κλάδου των υπηρεσιών υγείας, που θα οδηγήσει στην περαιτέρω αξιοποίηση των ιδιαίτερα υψηλού επιπέδου επενδύσεων (τόσο σε ανθρώπινο κεφάλαιο, όσο και στον αναγκαίο υλικοτεχνικό εξοπλισμό) που έχουν πραγματοποιηθεί. 

Από την άλλη, η προσέλκυση ασθενών-παραθεριστών (που δεν αναμένεται να παρουσιάζει σημαντική εποχικότητα) θα σηματοδοτούσε την επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου, μειώνοντας την εποχικότητα του ελληνικού τουριστικού προϊόντος και δίνοντας τη δυνατότητα στις επιχειρήσεις του κλάδου να μη βασίζονται αποκλειστικά στο κυρίαρχο μοντέλο ήλιος-θάλασσα (π.χ. στροφή σε υπηρεσίες ιατρικού τουρισμού κατά τους εαρινούς και φθινοπωρινούς μήνες, με διατήρηση του υπάρχοντος προτύπου κατά τους καλοκαιρινούς μήνες). Οι επιπτώσεις τόσο στην απασχόληση, όσο και στην κερδοφορία του τουριστικού κλάδου είναι προφανείς. 

Τέλος, πρέπει να σημειωθεί πως η διασύνδεση του τομέα υγείας με τον «παραδοσιακό» τουριστικό κλάδο καθίσταται επιβεβλημένη από την τάση γήρανσης του πληθυσμού στις ανεπτυγμένες οικονομίες της Ευρώπης και τις ασθένειες που αναπόφευκτα συνδέονται με αυτήν. Έτσι, για την επιτυχή προσέλκυση παραθεριστών από κοινωνίες με υψηλότερο μέσο όρο ηλικίας, είναι απαραίτητη η ύπαρξη των υποδομών εκείνων (π.χ. εξειδικευμένες κλινικές, υποδομές προσβασιμότητας κ.λπ.) που απαιτούνται για την προσέλκυση παραθεριστών ιατρικού τουρισμού. Γιατί, ακόμα και οι αποδέκτες περισσότερο «παραδοσιακών» τουριστικών υπηρεσιών (πέρα, δηλαδή, των υπηρεσιών ιατρικού τουρισμού) είναι πολύ πιθανό να απαιτήσουν ένα ελάχιστο επίπεδο διαθέσιμων υποδομών υγείας, ώστε να επιβεβαιώσουν την έως τώρα προτίμησή τους στο ελληνικό τουριστικό προϊόν. 

Κώστας Στρατής
Υπ. Διδάκτορας ΕΚΠΑ
Ερευνητής Edujob