Ρυθμός Προσλήψεων και Προοπτικές Εργασίας για Ανέργους

Η συρρίκνωση της οικονομικής δραστηριότητας ως απόρροια της κρίσης που ταλανίζει την Ευρωζώνη έχει έντονο αντίκτυπο στον αριθμό των θέσεων εργασίας που δημιουργούνται. Όπως αναλύθηκε σε προηγούμενο άρθρο, οι χώρες που εμφανίζουν το μεγαλύτερο αριθμό κενών θέσεων είναι, κατά βάση, χώρες της Βόρειας Ευρώπης, με την κατάσταση να είναι εμφανώς χειρότερη στις χώρες που πλήττονται πιο έντονα από την κρίση (Ελλάδα, Ιταλία, Πορτογαλία, Κύπρος κ.ά.). Ο ρυθμός δημιουργίας, όμως, θέσεων εργασίας, όπως προκύπτει από στοιχεία για το 2012, επιβεβαιώνει πως δεν υπάρχουν, προς το παρόν, σημάδια ανάκαμψης. Χαρακτηριστικό είναι ότι το απόθεμα κενών θέσεων το δεύτερο τρίμηνο του 2012 ήταν σχεδόν 20% χαμηλότερο από την αντίστοιχη περίοδο του 2008.

Η δημιουργία κενών θέσεων εργασίας δεν συνεπάγεται αυτόματα την αύξηση των προσλήψεων. Στην πραγματικότητα ο ρυθμός των προσλήψεων ενδέχεται να παραμένει κατεσταλμένος και αυτό μπορεί να οφείλεται, αφενός, στο χρόνο που απαιτείται προκειμένου να πληρωθούν οι κενές θέσεις και, αφετέρου, σε μια πιο διστακτική προσέγγιση των εργοδοτών να κινηθούν έτσι ώστε να καλύψουν τις κενές θέσεις.

Εξετάζοντας τον αριθμό των προσλήψεων στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το δεύτερο τρίμηνο του 2012, παρατηρείται έντονη πτώση κατά 4% σε σύγκριση με το αντίστοιχο τρίμηνο ένα χρόνο πιο πριν, ενώ παρόμοιου μεγέθους ήταν και η συρρίκνωση στον αριθμό προσλήψεων που καταγράφηκε το προηγούμενο τρίμηνο, σε σχέση με το πρώτο τρίμηνο του ’11. Οι διαφορές και σ’ αυτή την περίπτωση μεταξύ των επιμέρους χωρών είναι εξαιρετικά έντονες (Διάγραμμα 1). Τη μεγαλύτερη πτώση στο ρυθμό προσλήψεων κατέγραψαν η Ελλάδα, η Ισπανία και οι χώρες της Βαλτικής. H μείωση στις εν λόγω χώρες κυμάνθηκε μεταξύ 10% και 28%. Πτώση άνω του 5% σημείωσε και η Γερμανία, ενώ σχετικά σταθερή ήταν η κατάσταση σε χώρες όπως η Δανία, η Ιταλία η Φινλανδία και η Πορτογαλία. Μεταξύ των χωρών που εξετάστηκαν μόνο πέντε αύξησαν τον αριθμό των προσλήψεων (Λουξεμβούργο, Ουγγαρία, Βουλγαρία, Μάλτα και Ην. Βασίλειο).

Όσον αφορά στις προσλήψεις στο μεσοπρόθεσμο διάστημα (σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2008), η Ελλάδα και η Ισπανία βρίσκονται στη δυσμενέστερη θέση, καθώς η μείωση ξεπέρασε το 30%, ενώ στον αντίποδα βρίσκονται το Λουξεμβούργο και η Ουγγαρία με άνοδο που άγγιξε το 22% και 34%, αντίστοιχα.

Διάγραμμα 1. Ποσοστιαία μεταβολή προσλήψεων στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2012 Q2 σε σχέση με τα αντίστοιχα τρίμηνα του 2008 και 2011)

Πατήστε εδώ για να δείτε το διάγραμμα

Πηγή: Labour Force Survey (LFS).

Σημείωση: Δεν παρουσιάζεται η διαφορά του 2012 Q2 με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2008 για τη Γερμανία και την Ολλανδία, λόγω ανεπάρκειας δεδομένων.

Η πτώση του 4% για το δεύτερο τρίμηνο του 2012 έπληξε άτομα που ανήκαν σε τέσσερα από τα συνολικά έξι μορφωτικά επίπεδα¹. Εξαίρεση αποτέλεσαν τα άτομα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, όπου ο αριθμός των προσλήψεων παρέμεινε σε γενικές γραμμές σταθερός και εκείνα που ανήκουν στην ανώτερη δευτεροβάθμια επαγγελματική εκπαίδευση. Οι προσλήψεις ατόμων αυτού του μορφωτικού επιπέδου σημείωσαν άνοδο κατά περίπου 5%.

Η εξέταση, όμως, της κατάστασης από μία μακροχρόνια σκοπιά (σε σχέση δηλαδή με το 2008) αποκαλύπτει πως τα άτομα με υψηλό μορφωτικό επίπεδο επηρεάστηκαν λιγότερο από τις μεταβολές στη ζήτηση για προσλήψεις σε σχέση με τα άτομα των υπόλοιπων μορφωτικών επιπέδων. Το γεγονός αυτό δεν αντανακλά απαραίτητα αύξηση της ζήτησης για άτομα υψηλού μορφωτικού επιπέδου. Μια πιθανή εξήγηση αποτελεί το ότι τα άτομα αυτά πιθανόν να είναι διατεθειμένα να χαλαρώσουν τις προσδοκίες τους όσον αφορά στο επάγγελμα που επιθυμούν, καταλαμβάνοντας με τον τρόπο αυτό τη θέση που διαφορετικά θα καταλάμβανε κάποιος εργαζόμενος με λιγότερα προσόντα. Ακόμα, οι εργοδότες ενδεχομένως επιλέγουν να προσλάβουν άτομα με υπερβάλλοντα προσόντα όταν υπάρχει άφθονη προσφορά.

Δανιηλοπούλου Νικολέτα
Οικονομολόγος, Msc

1 Τα έξι μορφωτικά επίπεδα είναι: πρωτοβάθμια εκπαίδευση, κατώτερη δευτεροβάθμια, ανώτερη δευτεροβάθμια, μαθήματα μικρής διάρκειας ανώτερης δευτεροβάθμιας, μετα-δευτεροβάθμια αλλά όχι τριτοβάθμια, τριτοβάθμια εκπαίδευση.