Κρίση και ζήτηση ανθρωπίνου κεφαλαίου

Σε προηγούμενο άρθρο επισημάναμε μία υπό διαμόρφωση τάση μετανάστευσης του καλύτερα καταρτισμένου μέρους του ανθρωπίνου κεφαλαίου της ελληνικής κοινωνίας και τον κίνδυνο “braindrain” που θα αντιμετωπίσει τα επόμενα χρόνια η ελληνική οικονομία.

Στην παρούσα ανάλυση εντοπίζουμε ενδεικτικά ορισμένους τομείς οικονομικής δραστηριότητας που παρουσιάζουν αξιοσημείωτο αριθμό κενών θέσεων εργασίας σε μία σειρά από οικονομίες της Βόρειας Ευρώπης. Μία παρόμοια προεργασία είναι απαραίτητη ώστε κάθε ενδιαφερόμενος για απασχόληση εκτός της ελληνικής επικράτειας να γνωρίζει τους κλάδους δραστηριότητας με την υψηλότερη ζήτηση σε κάθε χώρα ή, αντίστροφα, τις χώρες με τη μεγαλύτερη ζήτηση για εργατικό δυναμικό σε κάθε κλάδο δραστηριότητας. Με τον τρόπο αυτό θα προετοιμαστεί κατάλληλα για την αναζήτηση εργασίας σε συγκεκριμένο αντικείμενο ή συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή (εκμάθηση γλωσσών, εξοικείωση με την κουλτούρα κάθε κοινωνίας, κλπ.).

Διάγραμμα 1: Ποσοστό κενών θέσεων εργασίας εκτός αγροτικού τομέα στις χώρες μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στοιχεία 4^ου τριμήνου, 2012).

Πηγή: Eurostat, Job Vacancy Statistics.

Στο Διάγραμμα 1, απεικονίζεται το ποσοστό κενών θέσεων στο σύνολο της οικονομίας (εκτός αγροτικού τομέα) για τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παρατηρούμε πως, κατά κύριο λόγο, τις οικονομίες με τα υψηλότερα ποσοστά κενών θέσεων εργασίας αποτελούν χώρες της Βόρειας Ευρώπης.

Όμως, η γενικότερη κατάσταση στο σύνολο της αγοράς εργασίας σε μία οικονομία συχνά δεν αποτελεί ικανοποιητικό κριτήριο για τον ενδιαφερόμενο προς αναζήτηση εργασίας. Ειδικά τα άτομα υψηλής εξειδίκευσης (κάτοχοι μεταπτυχιακών ή/και διδακτορικών τίτλων κλπ.), που αναζητούν θέσεις απασχόλησης σε συγκεκριμένους μόνο τομείς οικονομικής δραστηριότητας, ενδιαφέρονται για τις συνθήκες της αγοράς εργασίας στους κλάδους αυτούς, και όχι απαραίτητα στο σύνολο της οικονομίας.

Στον Πίνακα 1, παρακάτω, απεικονίζεται ο αριθμός κενών θέσεων εργασίας που καταγράφεται από τη Eurostat σε επιλεγμένους κλάδους δραστηριότητας για τις χώρες της Βόρειας Ευρώπης για τις οποίες τα πλέον πρόσφατα στοιχεία είναι διαθέσιμα.

Πίνακας 1: Αριθμός κενών θέσεων σε επιλεγμένους κλάδους οικονομικής δραστηριότητας (στοιχεία 4^ου τριμήνου 2012).

Πηγή: Eurostat (jvs_q_nace2 database)

Σημείωση: * Τα στοιχεία για την Ελλάδα αφορούν το τρίτο τρίμηνο του 2012.

Από τα στοιχεία του πίνακα προκύπτει πως στις χώρες της Βόρειας Ευρώπης ένας ικανοποιητικός αριθμός θέσεων παραμένει διαθέσιμος. Ιδιαίτερα σε ό.τι αφορά τις μεγάλες οικονομίες (Γερμανία και Μ. Βρετανία, δυστυχώς αντίστοιχα στοιχεία για άλλες μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες δεν είναι διαθέσιμα) η αναζήτηση ανθρώπινου κεφαλαίου στον τομέα των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών παραμένει αξιοσημείωτη, παρά την πρόσφατη κρίση του ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού συστήματος. Μία σειρά από άλλους τομείς οικονομικής δραστηριότητας παρουσιάζουν ιδιαίτερη ζήτηση, με χαρακτηριστικότερα παραδείγματα αυτών της υγείας, της τεχνολογίας πληροφορικής και επικοινωνιών, του κλάδου των μεταφορών (logistics) και του εμπορίου. Αξιοσημείωτη είναι η ζήτηση δυναμικού και σε άλλους τομείς, όπως ο κλάδος των utilities (ενέργεια & ύδρευση), των κατασκευών. κλπ.

Οποιαδήποτε σύγκριση των χωρών της Βόρειας Ευρώπης με την τελευταία γραμμή του πίνακα φαντάζει περιττή!

Κωνσταντίνος Στρατής

Υποψήφιος Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών