«Education and Innovation in the 21st Century» - ένα συνέδριο με βλέμμα στο μέλλον της εκπαίδευσης και της αγοράς εργασίας

«Οι μαθητές σας μαθαίνουν χωρίς εσάς». Με αυτήν τη φράση, που απευθυνόταν σε δασκάλους και καθηγητές, ο Anthony Salcito (αντιπρόεδρος της Microsoft Corp. USA, Worldwide Public Sector Education) τόνισε τη μεγάλη σημασία που πλέον παίζει η τεχνολογία στην εκπαίδευση.

Η παρατήρηση αυτή έγινε στο πλαίσιο του συνεδρίου Education & Innovation in the 21st century, το οποίο διοργανώθηκε από τον Economist, σε συνεργασία με τη Microsoft και το Βρετανικό Συμβούλιο, και έλαβε χώρα χθες, 28 Φεβρουαρίου, στο Μέγαρο Μουσικής. Εκεί, ειδικοί από την Ελλάδα και το εξωτερικό παρουσίασαν τις εμπειρίες και τις προτάσεις τους σχετικά με την εκπαίδευση, την καινοτόμο τεχνολογία και τις επιχειρήσεις σε ένα επιλεγμένο κοινό.

Οι ανακοινώσεις διαιρέθηκαν σε τέσσερις θεματικές: Οι απαραίτητες δεξιότητες για επιτυχία στον 21ο αιώνα, ο ρόλος της εκπαίδευσης και της καινοτομίας στην ανάπτυξη του αυριανού ηγέτη, εισαγωγή και εξαγωγή δεξιοτήτων και ταλέντου και, τέλος, εκπαίδευση και καινοτομία στον 21ο αιώνα.

Από τα όσα ειπώθηκαν τόσο κατά τις ανακοινώσεις όσο και στις συζητήσεις, μπορούμε να σταχυολογήσουμε ορισμένες πολύ ενδιαφέρουσες απόψεις και θέσεις.

Η παρατήρηση του Adrian Blight (Managing Director, Imagine Education), ότι 75 εκατ. νέοι άνθρωποι είναι άνεργοι, αλλά την ίδια στιγμή οι επιχειρήσεις δεν μπορούν να βρουν αρκετούς ειδικευμένους για να καλύψουν τις κενές θέσεις (το 40% των εργοδοτών δηλώνει ως κύριο παράγοντα την έλλειψη δεξιοτήτων), απόκαλύπτει το χάσμα που χωρίζει την εκπαίδευση από την αγορά εργασίας. Ένα χάσμα που για να καλυφθεί δεν χρειάζεται μόνο καλύτερο περιεχόμενο για την εκπαιδευτική διαδικασία, αλλά και αποτελεσματική χρήση της νέας τεχνολογίας, δηλαδή μια εκπαιδευτική ανανέωση, που θα διαμορφώσει ανθρώπους με ικανότητες. Κι αυτό γιατί, όπως παρατήρησε ο Ελευθέριος Ιακώβου (καθηγητής στο ΑΠΘ, πρόεδρος του Thessaloniki innovation zone), πάνω από το 60% των πολυεθνικών εταιρειών δηλώνει ότι υπάρχει ο φόβος πως η έλλειψη ταλέντων είναι πιθανό να επηρεάσει την κερδοφορία του στα επόμενα πέντε χρόνια.

Το πρόβλημα αυτό δεν αφορά μόνο την πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, αλλά αγγίζει και την τριτοβάθμια. Αυτό καταδείχθηκε από τον Ron Bradfield (Associate Dean, Director, Strathclyde Business School), ο οποίος, μιλώντας για την κατάσταση στα πανεπιστήμια, επισήμανε τη μεγάλη αλλαγή που έχει γίνει στα οικονομικά των σπουδών (αύξηση των διδάκτρων των πανεπιστημίων στη Μ. Βρετανία, μείωση κρατικών επιχορηγήσεων, αύξηση κόστους ανά φοιτητή κτλ.). Επιπλέον, επεσήμανε πως οι φοιτητές καταδεικνύουν περιορισμένο ενδιαφέρον για μάθηση, ενώ έχει υπάρξει μια σημαντικότατη αλλαγή στη σχέση μεταξύ φοιτητή και πανεπιστημίου, όπου ο φοιτητής θεωρεί τον εαυτό του ως «πελάτη» ή «καταναλωτή», με αποτέλεσμα να επιδιώκεται (και να παρέχεται) μια εκπαίδευση χωρίς κόπο. Έτσι όμως πέφτει το κύρος του πανεπιστημίου και, συνεπώς, της ποιότητας της εκπαίδευσης.

Όσον αφορά τη σύνδεση της εκπαίδευσης με την τεχνολογία και την αγορά εργασίας, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η Barbara Ischinger (Director, Directorate for Education and Skills, OECD), η οποία επεσήμανε ότι η εκπαίδευση θα πρέπει να προετοιμάσει τους ανθρώπους για αλλαγές πιο ταχείες από ποτέ, για δουλειές που δεν έχουν ακόμα δημιουργηθεί, χρησιμοποιώντας τεχνολογίες που δεν έχουν ακόμα εφευρεθεί, για να λυθούν προβλήματα που δεν γνωρίζουμε ακόμα ότι θα προκύψουν. Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με την έρευνα «Survey of Adult Skills» που πρόκειται να δημοσιευθεί στις 8 Οκτωβρίου, εκείνο που καταδεικνύεται ως ιδιαίτερα σημαντικό για την εκπαίδευση και την εργασία του μέλλοντος είναι η ανάπτυξη δεξιοτήτων, οι οποίες χαρακτηρίζονται ως το νόμισμα του μέλλοντος για τις επιχειρήσεις. Κι αυτό γιατί οι εργαζόμενοι με δεξιότητες είναι περισσότερο παραγωγικοί και έτσι τείνουν να μαθαίνουν περισσότερα και να έχουν καλύτερες εργασιακές προοπτικές. Από την άλλη, η μεγαλύτερη παραγωγικότητα είναι το θεμέλιο μιας αειφόρου οικονομικής ανάπτυξης για κάθε χώρα και η απουσία διασφάλισης καλών δεξιοτήτων έχει τόσο βραχυπρόθεσμες όσο και μακροπρόθεσμες αρνητικές επιπτώσεις.

Ωστόσο, έχουν υπάρξει ενέργειες για τη βελτίωση της εκπαίδευσης και την προώθηση της επιχειρηματικότητας. Στην πρώτη κατηγορία ανήκει η Πορτογαλία, με το πρόγραμμα e-escola, μέσω του οποίου διανεμήθηκαν Η/Υ τελευταίας τεχνολογίας σε 750.000 ανθρώπους που εμπλέκονται στην εκπαιδευτική διαδικασία (μαθητές 10-18 χρονών, δάσκαλοι πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και ενήλικες που συμμετέχουν σε προγράμματα διά βίου μάθησης). Ως προς την προώθηση της επιχειρηματικότητας, παρουσιάστηκε το πρόγραμμα «Egg-enter, grow, go», το οποίο έχει ως στόχο την προώθηση της νεανικής επιχειρηματικότητας στην Ελλάδα, καθώς αφορά νέους και νέες από 18 έως 35 χρόνων.

Μιχάλης Κατσιμίτσης