Το παράδοξο της επαγγελματικής εκπαίδευσης στην Ελλάδα

Με αφορμή τη διμερή πρωτοβουλία μεταξύ Γερμανίας και Ισπανίας για την επαγγελματική εκπαίδευση χιλιάδων Ισπανών στα πλαίσια του γερμανικού συστήματος επαγγελματικής εκπαίδευσης, θα εντοπίσουμε τις επιδόσεις της Ελλάδας στη συμμετοχή στην επαγγελματική εκπαίδευση. Η σημασία της επαγγελματικής εκπαίδευσης στην οικονομική δραστηριότητα είναι καλά τεκμηριωμένη, επισημαίνεται δε και σε πρόσφατη μελέτη του ευρωπαϊκού κέντρου προώθησης της επαγγελματικής εκπαίδευσης (CEDEFOP), το οποίο εδρεύει στη Θεσσαλονίκη.

Στη Ελλάδα και παρά τη σχετικά θετική εικόνα για την επαγγελματική εκπαίδευση που διαμορφώνεται στο ευρύτερο κοινό, η επιλογή των μαθητών δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης για προγράμματα σπουδών επαγγελματικής κατεύθυνσης (έναντι της επιλογής προγραμμάτων γενικών σπουδών) αποτελεί από τις χαμηλότερες στην Ευρώπη. Ως αποτέλεσμα, η Ελλάδα κατατάσσεται στις χαμηλότερες θέσεις στη συνολική συμμετοχή του πληθυσμού της σε προγράμματα επαγγελματικής εκπαίδευσης. Είναι ενδιαφέρον πως η εικόνα αυτή καταγράφεται τη στιγμή που η συμμετοχή σε προγράμματα επαγγελματικής εκπαίδευσης θεωρείται πως ενισχύει τις προοπτικές εργασιακής απασχόλησης!

Ειδικότερα, παρατηρούμε μία σημαντική θετική συσχέτιση μεταξύ της εικόνας που διαμορφώνεται σε κάθε χώρα μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (σχετικά με τις καλύτερες προοπτικές των αποφοίτων επαγγελματικής εκπαίδευσης σε σχέση τους απόφοιτους κατεύθυνσης γενικής εκπαίδευσης) και της προτίμησης προγραμμάτων σπουδών αρχικής επαγγελματικής κατεύθυνσης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση (αντί για προγράμματα γενικών σπουδών, Διάγραμμα 1).

Διάγραμμα 1: Θετική συσχέτιση μεταξύ της εικόνας σχετικά με τις προοπτικές απασχόλησης των αποφοίτων προγραμμάτων επαγγελματικής κατεύθυνσης (οριζόντιος άξονας, %) και της προτίμησης για σπουδές επαγγελματικής κατεύθυνσης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση (αντί για κατεύθυνση γενικής εκπαίδευσης, κάθετος άξονας, %).

Πηγή: CEDEFOP, Special Eurobarometer 369.

* Η γραμμή τάσης υπολογίζεται από το σύνολο των χωρών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης με μόνη εξαίρεση την Κύπρο, η οποία λόγω μικρού μεγέθους και εξαιρετικά χαμηλών επιπέδων συμμετοχής στην επαγγελματική εκπαίδευση, επηρεάζει δυσανάλογα το δείγμα.

Από το διάγραμμα, επιβεβαιώνουμε πως, παρά την προφανή θετική σχέση που διαμορφώνεται μεταξύ των δύο μεταβλητών, η Ελλάδα καταγράφει από τα χαμηλότερα ποσοστά συμμετοχής στην επαγγελματική εκπαίδευση. Επιπλέον, με δεδομένη την εικόνα που διαμορφώνεται στο ευρύτερο κοινό σχετικά με την δυνατότητα εύρεσης εργασίας (σχεδόν 60% των ερωτώμενων θεωρούν πως οι απόφοιτοι επαγγελματικής εκπαίδευσης βρίσκουν ευκολότερα εργασία) και της τάσης που απεικονίζεται μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών, θα ανέμενε κανείς η Ελλάδα να καταγράφει υψηλότερο ποσοστό συμμετοχής στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση επαγγελματικής κατεύθυνσης (με βάση της τάση που απεικονίζεται στο Διάγραμμα το ποσοστό της Ελλάδας θα ξεπερνούσε το 50%; στην πραγματικότητα το αντίστοιχο μέγεθος κυμαίνεται στο 31%).

Κώστας Στρατής,
 Υπ.  Διδάκτορας ΕΚΠΑ
Ερευνητής Edujob