Ποιοι κλάδοι παρουσιάζουν ανάπτυξη στη χώρα μας;

Στο πρόσφατο «EuropeanVacancyMonitor» (τ. 12/Φεβρουάριος 2014) δημοσιεύθηκαν ορισμένες έρευνες σχετικά με τους επαγγελματικούς κλάδους που παρουσίασαν ανάπτυξη στο δεύτερο τέταρτο του 2013, αλλά και με τις μεταβολές στη σχέση εκπαιδευτικού επιπέδου και προσλήψεων.

Ξεκινώντας από το δεύτερο, η σύγκριση των στοιχείων του δεύτερου τετάρτου του 2013 με τα στοιχεία του αντίστοιχου τετάρτου του 2012 φανερώνει πως για πρώτη φορά, από το τελευταίο τέταρτο του 2009, υπάρχει πτώση ως προς τις προσλήψεις ανεξαρτήτως εκπαιδευτικής βαθμίδας. Η πτώση αυτή είναι μεγαλύτερη στις χαμηλότερες βαθμίδες εκπαίδευσης (14% και 8% στις δύο πρώτες βαθμίδες, αντίστοιχα), ενώ στις ανώτερες βαθμίδες κυμαίνεται μεταξύ 2% και 3%(πατήστε εδω για να δείτε το διάγραμμα).

Η κατάσταση αυτή, ωστόσο, θα πρέπει να ιδωθεί και από μια άλλη πλευρά: παρά τη γενική πτώση, θα πρέπει να επισημανθεί ότι η σημαντική διαφορά ανάμεσα στα εκπαιδευτικά επίπεδα συνεχίζει να δηλώνει ότι περισσότερες ευκαιρίας για εργασία έχουν όσοι κατέχουν τίτλο από ανώτερη εκπαιδευτική βαθμίδα.

Ως προς την κατανομή των εργασιακών ομάδων που παρουσιάζουν αύξηση, διαπιστώνεται ότι στην ανατολική Ευρώπη οι εργάτες μεσαίου εκπαιδευτικού επιπέδου είναι η κυρίαρχη κατηγορία με 50% ή και περισσότερο επί του ποσοστού των προσλήψεων. Στην Ελλάδα (την Ισπανία και την Πορτογαλία) η κυρίαρχη ομάδα είναι αυτή των εργατών χαμηλού εκπαιδευτικού επιπέδου. Εδώ, επίσης, έχει παρατηρηθεί ότι στο εξεταζόμενο χρονικό διάστημα (β΄ τέταρτο 2012 – β΄ τέταρτο 2013) δεν υπήρξε αύξηση των προσλήψεων ως προς αυτήν την ομάδα, παρά το ότι υπήρξε γενικότερη αύξηση των προσλήψεων.

Την προτίμηση προς άτομα χαμηλού εκπαιδευτικού επιπέδου φανερώνει και η έρευνα σχετικά με τους επαγγελματικούς κλάδους που παρουσιάζουν ανάπτυξη. Έτσι, για τη χώρα μας, ο κλάδος που επικρατεί είναι αυτός των σερβιτόρων και των μπάρμαν παρουσιάζοντας θετική μεταβολή κατά 8.900. Βέβαια, ακολουθεί ένας εξειδικευμένος κλάδος, των νοσοκόμων/μαιών, κάτι μάλλον αναμενόμενο, αφού τα επαγγέλματα υγείας, ειδικά όσα αφορούν την παροχή φροντίδας είναι μεταξύ εκείνων που εντοπίζονται ως υποσχόμενα για γρήγορα επαγγελματική αποκατάσταση. Ωστόσο, στην τρίτη θέση συναντούμε τους εργάτες, οπότε επιβεβαιώνεται η τάση που επισημάνθηκε παραπάνω. Οι υπόλοιποι επαγγελματικοί κλάδοι είναι: επαγγελματίες του κλάδου των οικονομικών, ασχολούμενοι με λογισμικό και εφαρμογές, οδηγοί, νομικοί, υπάλληλοι που ασχολούνται με την καταγραφή υλικού και τις μεταφορές, διοικητικοί υπάλληλοι και χειριστές μηχανημάτων σχετικών με τρόφιμα και συναφή προϊόντα.

Κλείνοντας, θα πρέπει να επισημανθεί ότι η επικράτηση αυτής της επαγγελματικής ομάδας στην Ελλάδα, δηλαδή των εργατών χαμηλού εκπαιδευτικού επιπέδου, εκφράζει μια τάση της κοινωνίας προς την απαξίωση της εκπαίδευσης και των ωφελειών που προκύπτουν από αυτήν, η οποία δηλώνεται με τη συνηθισμένη πλέον περίπτωση των πτυχιούχων που εργάζονται σε δουλειές κατώτερες των προσόντων τους. Η αλήθεια, βέβαια, είναι πως οι ανάγκες είναι τέτοιες, ώστε στρέφεται ο κόσμος προς αυτήν τη μορφή απασχόλησης. Το ζητούμενο, όμως, είναι πώς μπορεί αυτό να αλλάξει και, το κυριότερο, πόσο σύντομα. Μπορεί η παιδεία να είναι αυταξία, οπότε όλοι θα πρέπει να έχουν μόρφωση ανεξαρτήτως της επαγγελματικής τους ενασχόλησης, αλλά τι θα συμβεί σε μια κοινωνία που δεν είναι σε θέση να εκμεταλλευτεί το επαγγελματικό δυναμικό των μελών της;

Μιχάλης Κατσιμίτσης, PhD