
Η ναυτιλία αποτελεί -παραδοσιακά- βασικό πυλώνα ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας με σημαντική συνεισφορά στο ελληνικό ΑΕΠ. Παρά την κρίση που βιώνει η χώρα, η ελληνική ναυτιλία φαίνεται να αντιστέκεται και να συμβάλει στη συγκράτηση της κατακόρυφης πτώσης του εγχώριου ΑΕΠ.
Η επιτυχία των ελληνικών ναυτιλιακών επιχειρήσεων βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στο ανθρώπινο δυναμικό που τις στελεχώνει, τόσο σε προσωπικό διοίκησης όσο και σε ναυτικούς. Δεδομένων των υψηλών ποσοστών ανεργίας των νέων και λαμβάνοντας υπόψη τη δυναμική της ελληνικής ναυτιλίας, η στροφή των νέων προς τις ναυτικές και ναυτιλιακές σπουδές αποτελεί ίσως διέξοδο για όσους επιθυμούν να εκπαιδευτούν σε επαγγέλματα που αφορούν σε έναν από τους πλέον δυναμικούς κλάδους της οικονομίας. Ωστόσο, κάπου εδώ παρατηρείται μια σημαντική αντίφαση. Παρότι η Ελλάδα ήταν και συνεχίζει να είναι μια παραδοσιακά ναυτιλιακή χώρα, το ποσοστό των νέων που επιλέγουν να ασχοληθούν με τα ναυτιλιακά και ναυτικά επαγγέλματα είναι σημαντικά χαμηλό σε σχέση με το μέγεθος της ελληνικής ναυτιλίας.
Σχετική μελέτη για τις τάσεις στη ναυτική εκπαίδευση από ερευνητές του Εργαστηρίου Διοίκησης Ναυτιλιακών και Λιμενικών Επιχειρήσεων (ΕΔΙΝΑΛΕ) του Τμήματος Ναυτιλίας και Επιχειρηματικών Υπηρεσιών του Πανεπιστημίου Αιγαίου αποτύπωσε τα προβλήματα, που παρατηρούνται σε επίπεδο τόσο οργάνωσης των ναυτικών σπουδών στη χώρα όσο και ενημέρωσης των σπουδαστών για τις ναυτικές σπουδές. Στο Διάγραμμα 1 που ακολουθεί παρουσιάζονται οι πηγές πληροφόρησης των νέων για τις Ακαδημίες Εμπορικού Ναυτικού (ΑΕΝ). Παρατηρούμε ότι το μεγαλύτερο ποσοστό των νέων σπουδαστών των ΑΕΝ έχει ενημερωθεί για τις σχολές αυτές έπειτα από προσωπική πρωτοβουλία (προσωπική έρευνα, φίλοι, διαδίκτυο, οικογένεια κ.ά.). Από την άλλη, το ποσοστό των σπουδαστών των ΑΕΝ που ενημερώθηκε από επίσημους φορείς, όπως οι επαγγελματίες της ναυτιλίας, το σχολείο κτλ. είναι σημαντικά μικρότερο, γεγονός που καταδεικνύει την ελλιπή οργάνωση ως προς την προβολή των σπουδών αυτών από την πολιτεία.
Διάγραμμα 1. Πηγές πληροφόρησης των νέων για τις Ακαδημίες Εμπορικού Ναυτικού (ΑΕΝ)

Πηγή: Pallis A., Bissias I., Papachristou A., (2013) “Trends in Marine Education in Greece (2009-2013)”.
Βέβαια, η έλλειψη ειδικά εκπαιδευμένου ανθρώπινου δυναμικού δεν αποτελεί ελληνικό φαινόμενο αλλά ευρωπαϊκό. Στη χώρα μας, αυτό διαφαίνεται και από τον σχετικά μικρό -σε σχέση με το μέγεθος της ελληνικής ναυτιλίας- αριθμό προγραμμάτων σπουδών που προσφέρονται. Χώρες με αρκετά μικρότερο από την Ελλάδα ναυτιλιακό εκτόπισμα διαθέτουν πολύ οργανωμένα και αναγνωρισμένα προγράμματα σπουδών που προσελκύουν σπουδαστές από όλο τον κόσμο. Στην Ελλάδα, σε επίπεδο δημόσιας πανεπιστημιακής εκπαίδευσης, λειτουργούν δύο προπτυχιακά τμήματα για ναυτιλιακές σπουδές, ενώ και ο αριθμός των ναυτικών σχολών είναι περιορισμένος. Το κενό αυτό φιλοδοξούν να καλύψουν ιδιωτικές σχολές αλλά και προγράμματα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης που προσφέρουν εξειδικευμένες γνώσεις σε συγκεκριμένους τομείς της ναυτιλίας.
Ο πιο σημαντικός όμως παράγοντας για την ανάπτυξη καταρτισμένου προσωπικού στις ναυτιλιακές και ναυτικές σπουδές είναι αδιαμφισβήτητα η ποιότητα των σπουδαστών που επιλέγουν τα εν λόγω επαγγέλματα. Οι νέοι θα πρέπει να επαναπροσδιορίσουν τις επιλογές τους και να στραφούν σε επαγγέλματα που είναι άμεσα συνδεδεμένα με την αγορά εργασίας και την παράδοση της χώρας μας.
Ενημερωθείτε από τους παρακάτω ιστοτόπους για τις σχολές με αντικείμενο τη ναυτιλία:
Σχολή Πλοιάρχων Εμπορικού Ναυτικού | |
Σχολή Μηχανικών Εμπορικού Ναυτικού | |
Ναυτιλιακών Σπουδών Πειραιά | |
Ναυτιλίας και Επιχειρηματικών Υπηρεσιών Αιγαίου Χίος | |
Ναυπηγών Μηχανολόγων Μηχανικών ΕΜΠ | |
Ναυπηγικής ΤΕΙ Αθήνας | |
E-Learning Πανεπιστήμιο Αθηνών
| http://elearn.elke.uoa.gr/show_programs.php?catID=all&prID=353
|
Πατεράκη Μ.
PhD
Οικονομολόγος
Συνέντευξη με τον υπεύθυνο HR της KG MEDMARINAS MANAGEMENT
Η κουλτούρα μια εταιρείας μέσα από το ανθρώπινο δυναμικό της, τον προσανατολισμό της και τις αξίες της εκπέμπει μια συγκεκριμένη εικόνα και έχει μια συγκεκριμένη ταυτότητα.
Ποια είναι εκείνα τα προσωπικά και επαγγελματικά στοιχεία που αξιολογείτε θετικά σε έναν /μια υποψήφιο/α και τα οποία θα λέγατε ότι αντικατοπτρίζουν την κουλτούρα του oργανισμού σας; Ποιες είναι οι δεξιότητες που αξιολογείτε θετικά σε έναν υποψήφιο; Τα προσωπικά στοιχεία τα οποία εξετάζουμε θετικά είναι ο επαγγελματισμός τον οποίο επιδεικνύει κατά τη συνάντηση κάποιος, το αίσθημα ευθύνης για επίτευξη αποτελεσμάτων και το κίνητρο για συνεχή βελτίωση. Επίσης βασικό κριτήριο επιλογής ενός υποψηφίου είναι ο προσανατολισμός τον οποίο δείχνει στην εξυπηρέτηση του πελάτη. Όλα τα παραπάνω είναι στοιχεία τα οποία αντικατοπτρίζουν την κουλτούρα της εταιρείας μας και την αφοσίωση την οποία δείχνουμε προκειμένου να διασφαλίσουμε ότι η διαμονή στις μαρίνες μας θα είναι μια ξεχωριστή και αξέχαστη εμπειρία για τους πελάτες μας.
Πολύ σημαντικά επαγγελματικά στοιχεία και δεξιότητες που αξιολογούμε θετικά είναι η ικανότητα του υποψηφίου να επικοινωνεί αποτελεσματικά (με σαφήνεια και να χρησιμοποίει λογική επιχειρηματολογία), να λειτουργεί oμαδικά και αποτελεσματικά ως μέλος μιας ομάδας και η ικανότητα του να προσαρμόζεται σε αλλαγές. Εκτός από όλα τα παραπάνω πολύ σημαντικό ανάλογα πάντα με τη θέση είναι η γνώση του αντικειμένου εργασίας και η τεχνική κατάρτιση του υποψηφίου όπου αυτό απαιτείται.
Ποιες είναι οι μέθοδοι αξιολόγησης που χρησιμοποιείτε κατά την διαδικασία επιλογής στελεχών και προαγωγών; Η κύρια μέθοδος την οποία χρησιμοποιούμε για τη διαδικασία επιλογής στελεχών είναι η δομημένη συνέντευξη κατά την οποία εξετάζουμε συγκεκριμένες ιδιότητες-δεξιότητες. Επίσης ανάλογα με τη θέση μπορεί να χρησιμοποιηθεί κάποιο τέστ ή δοκιμασία σχετικό με το αντικείμενο του.
Ποιο πλάνο καριέρας ακολουθείτε για τα στελέχη σας; (προαγωγές, εσωτερικές μετακινήσεις κλπ.) Η επαγγελματική ανάπτυξη των ανθρώπων υποστηρίζει τους εταιρικούς στόχους και για αυτό εστιάζουμε σε αυτή μέσα από εκπαίδευση και άλλες διαδικασίες. Βάσει των επιχειρηματικών αναγκών χτίζεται το πλάνο καριέρας των στελεχών το οποίο δύναται να συμπεριλαμβάνει εσωτερικές μετακινήσεις, αλλαγή ρόλου, μετακίνηση σε άλλη εταιρεία ή προαγωγή. |
Η αυτογνωσία είναι βασική και απαραίτητη προϋπόθεση για την προσωπική και επαγγελματική ανάπτυξη ενός ατόμου. Για τη βελτίωση των ικανοτήτων μας, είναι απαραίτητο να γνωρίζουμε πρώτα από όλα, καλύτερα τον εαυτό μας.
Στη διαδικασία επιλογής με ποιους τρόπους/διαδικασίες αξιολογείτε το βαθμό αυτογνωσίας ενός υποψηφίου/μιας υποψήφιας; Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης αξιολόγησης, ο υποψήφιος θα κληθεί να περιγράψει την εικόνα που έχει ο ίδιος για τον εαυτό του αναφορικά με συγκεκριμένες δεξιότητες/ιδιότητες.
Πώς πιστεύετε ότι μπορεί να αναπτύξει κάποιος/α μεγαλύτερο βαθμό αυτογνωσίας σε προσωπικό και επαγγελματικό επίπεδο; Μέσα από τη διαδικασία της αξιολόγησης (ετήσιας ή εξαμηνιαίας). Το καθημερινό feedback του προϊσταμένου του. Παρακολούθηση εξειδικευμένου σεμιναρίου. Ερωτηματολογίου ανατροφοδότησης 360, από συναδέλφους, υφισταμένους, συνεργάτες και προϊσταμένους το οποίο θα αντιπαραβάλλει με τις δικές του απαντήσεις. |
Στις μέρες μας με δεδομένη την οικονομική κατάσταση της χώρας όλο και περισσότεροι άνθρωποι αλλάζουν επαγγελματική κατεύθυνση, κλάδο ή ειδικότητα για να αυξήσουν τις πιθανότητες επαγγελματικής αποκατάστασης.
Πως αξιολογείτε τους ανθρώπους που κάνουν αίτηση για μια θέση στην εταιρεία σας με διαφορετική επαγγελματική πορεία αλλά με σχετικές ικανότητες και δεξιότητες με την αναφερόμενη θέση; Εφόσον η θέση προϋποθέτει σχετική επαγγελματική εμπειρία και απαιτείται άμεση ανταπόκριση του υποψηφίου στα καθήκοντα του, τότε θα δοθεί προτεραιότητα σε υποψηφίους που έχουν σχετική επαγγελματική πορεία και θα μπορέσουν σε σύντομο χρονικό διάστημα να προσαρμοστούν στις απαιτήσεις χωρίς επιπλέον κόστος εκπαίδευσης. Σε κάθε περίπτωση όμως οι ικανότητες και οι δεξιότητες ενός υποψηφίου αποτελούν βασικό κριτήριο το οποίο θα πρέπει να πληροί ο υποψήφιος. Τέλος θα αποτελέσει θετικό στοιχείο αν ο υποψήφιος επιδιώκει συνειδητά ή όχι να απασχοληθεί με το συγκεκριμένο αντικείμενο καθώς αυτό διαφοροποιεί το κίνητρο του.
Ποια στοιχεία και ποια χαρακτηριστικά όσων αλλάζουν επαγγελματική πορεία πιστεύετε πως μετρούν αρνητικά; Το να μην διατηρούν θετική στάση απέναντι στην αλλαγή Το να μην εξετάζουν τις θετικές πλευρές της αλλαγής αλλά να εστιάζουν στα αρνητικά Το να μην αναζητούν την επαγγελματική τους ανάπτυξη και να μην βελτιώνουν τα σημεία προς ανάπτυξη που τους έχουν επισημανθεί στο παρελθόν
Ποιες θα ήταν οι συμβουλές σας για ια επιτυχημένη αλλαγή επαγγελματικής κατεύθυνσης; Να εξετάσει και να αξιολογήσει ο ενδιαφερόμενος τις ικανότητές του, τις δεξιότητες του και τις κλίσεις που έχει. Να επιδιώξει την ενδυνάμωση σημείων/στοιχείων τα οποία θα του δώσουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Να επιλέξει μια κατεύθυνση στην οποία θα μπορέσει να αξιοποιήσει όσο το δυνατόν περισσότερο τις προηγούμενες εμπειρίες του. |
Οι νέοι και νέες χωρίς επαγγελματική εμπειρία δυσκολεύονται περισσότερο στις μέρες μας να βρουν εργασία αν και διαθέτουν την απαραίτητη εκπαίδευση.
Ποια είναι εκείνα τα στοιχεία που θα σας έκαναν να προσλάβετε ένα/μια νέο/νεα πτυχιούχο χωρίς επαγγελματική εμπειρία; Υψηλή αξιολόγηση σε critical δεξιότητες/ ιδιότητες Φιλοδοξία και Ενδιαφέρον για επαγγελματική εξέλιξη Προθυμία και κίνητρο για εργασία Θετικός σε αλλαγές Αντικείμενο Σπουδών
Ποιες είναι οι δεξιότητες / χαρακτηριστικά που μπορούν να μετρήσουν θετικά παράλληλα με τους εκπαιδευτικούς τίτλους; Τα σημεία τα οποία έχουμε αναφέρει παραπάνω: Επαγγελματισμός Έμφαση στην Εξυπηρέτηση του πελάτη Κίνητρο για συνεχή βελτίωση Ομαδικότητα Αποτελεσματική Επικοινωνία Προσαρμοστικότητα |