Η κλιματική αλλαγή φέρνει βία;

Στην τελευταία έκδοση του περιοδικού Science συνέπεσε η παρουσίαση δύο μελετών που σχετίζονται άμεσα μεταξύ τους. Η μεν πρώτη παρουσιάζει στοιχεία ότι η αυξανόμενη ένταση στην κοινωνία αποτελεί μία από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής¹, η δε δεύτερη αποκαλύπτει ότι η κλιματική αλλαγή συντελείται με δεκαπλάσιο ρυθμό από ότι τα τελευταία 65 εκατομμύρια χρόνια²!

Στον 20^ο αιώνα οι πόλεμοι γινόντουσαν με σκοπό το ζωτικό χώρο και τις πλουτοπαραγωγικές πηγές. Η Γερμανική ξενοφοβία και ο ρατσισμός απετέλεσαν την απαρχή μίας σύγκρουσης στο Ευρωπαικό και βόρειο Αφρικανικό έδαφος την ίδια στιγμή που η Ιαπωνία πολεμούσε για να κυριαρχήσει στη Νοτιοανατολική Ασία στην αναζήτηση πηγών και αγορών.

Στον 21^ο αιώνα, ωστόσο, έχουμε ξεφύγει από τις εχθροπραξίες σε παγκόσμιο επίπεδο διάγοντας μία από τις μακροβιότερες περιόδους ειρήνης με τις όποιες συγκρούσεις να περιορίζονται σε τοπικό επίπεδο (όπως πχ γίνεται τώρα με τη Συρία). Δυστυχώς, η πρώτη από τις μελέτες που αναφέραμε παραπάνω καταδεικνύει ότι η αυτή η συνεχιζόμενη περίοδος ειρήνης δεν πρόκειται να διαρκέσει επί μακρόν καθώς εξελίσσεται η κλιματική αλλαγή, διαταράσσονται τα οικοσυστήματα και περιορίζονται οι φυσικοί πόροι.

Η κλιματική αλλαγή συσχετίζεται με την αυξανόμενη εσωτερική, εθνική, αστυνομική, κοινωνική και υπερεθνική βία και διαμάχη. Συγκεκριμένα στη μελέτη συνδέει τη λειψυδρία και τις ψηλότερες μέσες θερμοκρασίες με ξεσπάσματα βίας, είτε σε εσωτερικό επίπεδο είτε και σε διεθνές σε όλα τα μήκη και τα πλάτη του πλανήτη. Ο βασικός συντελεστής της μελέτης Solomon Hsiang αναπληρωτής καθηγητής κοινωνικής πολιτικής στο Berkeley δήλωσε σχετικά: «Συγκεντρώσαμε 60 υπάρχουσες μελέτες που περιείχαν 45 διαφορετικές ομάδες δεδομένων και αναλύσαμε τα στοιχεία με στατιστικές μεθόδους εξάγοντας εντυπωσιακά αποτελέσματα: Αυξημένα επίπεδα βίας στην κοινωνία». Ένα από τα βασικά συμπεράσματα της μελέτης ήταν ότι μία αύξηση κατά 2^οC της θερμοκρασίας του πλανήτη θα έχει ως επίπτωση 50% αύξηση των κοινωνικών αναταραχών.

Στη δεύτερη μελέτη του Πανεπιστημίου του Stanford οι ερευνητές προέβλεψαν ότι ο ρυθμός της κλιματικής αλλαγής στον αιώνα που διανύουμε θα οδηγήσει σε δραστικές μεταβολές στη φύση όπως στην οξύτητα των ωκεανών, στη στάθμη της θάλασσας και στα καιρικά μοντέλα. Η ερευνητική ομάδα του Stanford αφού μελέτησε πάνω από 20 διαφορετικά κλιματικά μοντέλα πρόγνωσης κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η μέση θερμοκρασία στο Βόρειο Ημισφαίριο πρόκειται να ανέβει κατά 5-6 ^οC γεγονός που συνέβη τελευταία φορά πριν από 20.000 χρόνια!

Αν, λοιπόν, μία αύξηση της θερμοκρασίας κατά 2^οC αυξάνει τα φαινόμενα βίας κατά 50% τι θα μπορούσε να υποθέσει κανείς για το ποσοστό αύξησης της βίας σε έναν κόσμο όπου η αύξηση θα φτάσει τους 5-6 ^οC ;

¹ http://newscenter.berkeley.edu/2013/08/01/climate-strongly-affects-human-conflict-and-violence-worldwide-says-study/

² http://www.sciencemag.org/content/341/6145/486

Ζαχαρίας Μουρούτης, PhD

Πολιτικός Μηχανικός Ε.Μ.Π.