Επαγγέλματα και Προοπτικές στην Ευρώπη έως το 2025

Σταδιακή στροφή στην αύξηση των θέσεων εργασίας και μεγαλύτερο μέσο όρο ηλικίας για το εργατικό δυναμικό προβλέπει για την Ευρωπαϊκή Ένωση το Cedefop με τον χρονικό ορίζοντα της τελευταίας πρόβλεψης να εκτείνεται έως το 2025. Η διαφοροποίηση των τελευταίων προβλέψεων (Ιούνιος 2013) σε σχέση με τις προηγούμενες προβλέψεις είναι ότι φαίνεται να αυξάνει με ταχύτερους ρυθμούς η ζήτηση για προσόντα υψηλού επιπέδου.

Οι προγνώσεις του Cedefop αφορούν σε τρία σενάρια (βασικό, αισιόδοξο και απαισιόδοξο) για να δείξει πως θα κινηθεί η αγορά εργασίας έως το 2025 υπό διαφορετικές οικονομικές συνθήκες. Σύμφωνα με το βασικό σενάριο εκτιμάται ότι έως το 2025 η απασχόληση στην ΕΕ-27+ θα ανέρχεται στα 243 εκατομ. έναντι 245,5 που προβλέπει το αισιόδοξο σενάριο. Αντίθετα, στο απαισιόδοξο σενάριο το οποίο στηρίζεται στην παρατεταμένη οικονομική ύφεση εκτιμά ότι η απασχόληση το 2025 θα εξακολουθήσει να βρίσκεται κάτω από τα προ κρίσεως επίπεδα (Διάγραμμα 1).  

Διάγραμμα 1. Η απασχόληση στην ΕΕ-27+ (σε εκατομ.)

 Πηγή: Cedefop (2013).

Οι ευκαιρίες απασχόλησης που θα προκύψουν περιλαμβάνουν τόσο τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας («ζήτηση λόγω επέκτασης») όσο και τις θέσεις εργασίας που μένουν κενές λόγω των εργαζομένων που συνταξιοδοτούνται ή εγκαταλείπουν την αγορά εργασίας («ζήτηση λόγω αντικατάστασης»). Ο αριθμός των νέων θέσεων που θα προκύψουν λόγω ζήτησης αντικατάστασης αναμένεται να φτάσουν τις 103,5 εκατομ. σύμφωνα με το βασικό σενάριο και άλλες 10,5 εκατομ. θέσεις λόγω επέκτασης της ζήτησης.

Οι νέες θέσεις εργασίας στην πλειονότητά τους απαιτούν εργατικό δυναμικό με υψηλότερες δεξιότητες σε σχέση με σήμερα. Οι περισσότερες θέσεις εργασίας αναμένεται να δημιουργηθούν στην κατηγορία των τεχνικών και ασκούντων συναφή επαγγέλματα, ενώ μείωση θα παρουσιασθεί στη ζήτηση υπαλλήλων γραφείου και τεχνιτών και ασκούντων συναφή επαγγέλματα (Διάγραμμα 2). Σημαντική μείωση θα σημειώσουν και οι εξειδικευμένοι εργαζόμενοι στη γεωργία και στην αλιεία.

Διάγραμμα 2. Ευκαιρίες απασχόλησης στην ΕΕ-27+ σύμφωνα με το βασικό σενάριο την περίοδο 2012-2025 (σε χιλιάδες)

Πηγή: Cedefop (2013).

 Το Cedefop εκτιμά ότι η αναλογία των ατόμων που εργάζονται σε θέσεις εργασίας με υψηλή ειδίκευση θα αυξηθεί. Το 2025 το 44,1% της απασχόλησης θα απαιτεί εργατικό δυναμικό υψηλής ειδίκευσης, έναντι 36,5% το 2000. Εν τούτοις αύξηση αναμένεται να σημειώσουν και τα επαγγέλματα που δεν απαιτούν εξειδίκευση καθώς από το ποσοστό από 9,8% το 2000 θα φτάσει το 11,2 το 2025 (Διάγραμμα 3).

Διάγραμμα 3. Ποσοστό απασχόλησης στην ΕΕ-27+ ανά επίπεδο εξειδίκευσης σύμφωνα με το βασικό σενάριο (2012-2025)

Πηγή: Cedefop (2013).

Ωστόσο, όπως εκτιμά το Cedefop αναμένεται να αυξηθεί η πολυπλοκότητα ακόμα και των επαγγελμάτων τα οποία παραδοσιακά απαιτούν χαμηλά ή καθόλου προσόντα. Η εξέλιξη της τεχνολογίας θα υποκαταστήσει πλήθος θέσεων εργασίας που απαιτούν διαδικασίες ρουτίνας. Εν τούτοις, σε όλα τα επίπεδα δεξιοτήτων προβλέπεται αύξηση των θέσεων εργασίας οι οποίες απαιτούν σκέψη, επικοινωνία, οργάνωση και λήψη αποφάσεων από τον εργαζόμενο ενώ η υποκατάστασή τους από την τεχνολογία δεν είναι ιδιαίτερα εύκολη.

Διονύσης Βαλσαμής
Οικονομολόγος, MSc