Σκιαγράφηση της Απασχόλησης ανά Τομέα Οικονομικής Δραστηριότητας

Τα προβλήματα στην αγορά εργασίας και οι συνεπακόλουθες αρνητικές κοινωνικές συνέπειες συνιστούν από τις σημαντικότερες προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει η Ευρώπη. Στο πλαίσιο των δυσμενών οικονομικών εξελίξεων, η Ευρωπαϊκή Ένωση μάχεται με τις εντεινόμενες ανισότητες και την ανεργία, η οποία τον περασμένο Απρίλιο ανήλθε στο 11% (12,2% για την Ευρωζώνη), ενώ σχεδόν ένας στους τέσσερις νέους είναι άνεργος.

Στην πραγματικότητα, ο αριθμός των θέσεων εργασίας βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο από την έναρξη της οικονομικής κρίσης. Πρόσφατα στοιχεία για την αγορά εργασίας αντανακλούν τη στασιμότητα και τη μετέπειτα πτώση της απασχόλησης από τα μέσα του 2011 κι έκτοτε. Μόνο το πρώτο τρίμηνο του έτους που διανύουμε, ο αριθμός των απασχολουμένων στην Ευρωζώνη συρρικνώθηκε κατά 0,5%, ενώ σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2012 η πτώση ανέρχεται σε -1%. Τα αντίστοιχα ποσοστά για την περίπτωση της Ελλάδας καταδεικνύουν πολύ πιο έντονη μείωση της απασχόλησης, καθώς ανέρχονται σε -2,3% για το πρώτο τρίμηνο του 2013 και -6,5% σε σχέση με το πρώτο τρίμηνο του 2012.

Από τις αρχές του 2011 μέχρι το πρώτο τρίμηνο του 2013, η συνολική απασχόληση έπεσε αθροιστικά κατά -0,6% στην ΕΕ15, με τα αντίστοιχα ποσοστά για τους επιμέρους τομείς της οικονομικής δραστηριότητας να εμφανίζουν σημαντικές αποκλίσεις (Διάγραμμα 1). Ο τομέας που επλήγη περισσότερο είναι ο κατασκευαστικός, με αθροιστική πτώση που άγγιξε το -9,8%, ακολουθούμενος από τον κλάδο της γεωργίας, δασοκομίας και αλιείας (πτώση -6,6%). Στον αντίποδα, θετική ήταν η πορεία της απασχόλησης στον κλάδο της πληροφορίας και των επικοινωνιών καθώς και στον κλάδο διαχείρισης ακίνητης περιουσίας (RealEstate), αφού καταγράφηκε αθροιστική αύξηση κατά 5,2% και 2,1%, αντίστοιχα.

Στην Ελλάδα, η συνολική απασχόληση για το εν λόγω χρονικό διάστημα συρρικνώθηκε κατά 16,8%, ποσοστό ενδεικτικό του μεγέθους καταστολής της οικονομικής δραστηριότητας. Οι τομείς που επλήγησαν εντονότερα από πλευράς απασχόλησης είναι ο κατασκευαστικός (-48,6%), ο τομέας διαχείρισης ακίνητης περιουσίας (-34,5%), η μεταποίηση (-26,1%), η βιομηχανία (-24,2%) και ο τομέας του χονδρικού και λιανικού εμπορίου και των μεταφορών (-18,1%). Στην πλειοψηφία των επιμέρους οικονομικών τομέων, η απασχόληση εξακολούθησε να μειώνεται και το πρώτο τρίμηνο του 2013, με τη μεγαλύτερη πτώση να καταγράφεται στον τομέα του realestate (-12,5%). Αντίθετα, στασιμότητα σημειώθηκε ουσιαστικά στον κλάδο των χρηματοοικονομικών και ασφαλιστικών υπηρεσιών (-0,1%), ενώ ο κλάδος της γεωργίας, αλιείας και δασοκομίας ήταν ο μοναδικός στον οποίο καταγράφηκε ενίσχυση του αριθμού των απασχολουμένων.

Διάγραμμα 1. Ποσοστιαία μεταβολή της απασχόλησης σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο σε επιμέρους οικονομικούς τομείς

Πηγή:Eurostat, Ίδιοι Υπολογισμοί.

Η καταστροφή θέσεων εργασίας σε όλη την Ευρώπη, εξαιτίας της ύφεσης, οδήγησε σε πόλωση σε όρους διάρθρωσης των μισθών για την πλειονότητα των ευρωπαϊκών χωρών. Το μεγαλύτερο μέρος των θέσεων απασχόλησης που καταστράφηκαν αφορούσε σε επαγγέλματα μέσης αμοιβής του τομέα της μεταποίησης και των κατασκευών, εξέλιξη που ήταν εντονότερη σε χώρες όπως η Ελλάδα, η Ισπανία, η Ιρλανδία και η Πορτογαλία (Διάγραμμα 2). Αντίθετα, στις χώρες με περισσότερο ανθεκτικές αγορές εργασίας, όπως η Γερμανία, η Γαλλία και η Δανία, η απασχόληση κατέγραψε αύξηση στα καλύτερα αμειβόμενα επαγγέλματα.

Διάγραμμα 2. Εξέλιξη της απασχόλησης ανά μισθολογική βαθμίδα για επιλεγμένες χώρες (2011 Q2 έως 2012 Q2, χιλιάδες)

Πηγή:Eurofound.

Νικολέτα Δανιηλοπούλου, MSc
Oικονομολόγος