Αντίδοτο στην Ανεργία η Επένδυση στη Γνώση

Μας έλεγαν στο σχολείο και στο πανεπιστήμιο ότι «η Παιδεία είναι η Λυδία Λίθος» για την προσωπική ανάπτυξη, την ανάπτυξη της κοινωνίας και της οικονομίας. Και έτσι, οι περισσότεροι από εμάς τελειώσαμε το σχολείο, κάποια ιδιωτική ή τεχνολογική σχολή, κάποιο πανεπιστημιακό τμήμα και ίσως και κάποιο μεταπτυχιακό στην Ελλάδα ή το εξωτερικό ξοδεύοντας υπέρογκα ποσά σε δίδακτρα. Και, όμως, οι περισσότεροι από εμάς βρεθήκαμε τα τελευταία τρία χρόνια στην γενιά των 700 ευρώ, άνεργοι, φύγαμε στο εξωτερικό για να αναζητήσουμε δουλειά ή καλύτερη δουλειά συμβάλλοντας στο brain drain της χώρας μας, δεχθήκαμε να επιτελέσουμε κάποια εργασία κατώτερη των προσόντων μας και γυρίσαμε στο σπίτι των γονιών μας. Είναι, λοιπόν, εύλογο να αναρωτηθεί κανείς, ποια ήταν η αλήθεια των όσων μας έλεγαν τόσα χρόνια στο σχολείο και στο πανεπιστήμιο; Ποιος ο λόγος να έχει επενδύσει ή να επενδύει κανείς χρόνια, κόπο και χρήματα στην εκπαίδευσή του; Ποια είναι η πρόσθετη αξία του να αφιερώσει κανείς χρόνια στα θρανία σε μία δύσκολη συγκυρία; Για να γυρίσει στα 30 του στο σπίτι των γονιών του;

Στόχος της ανάλυσης που ακολουθεί είναι να απαντήθεί το παραπάνω ερώτημα με το εξεταστεί το πόσο άλλαξε η επίδραση της εκπαίδευσης στο επίπεδο της ανεργίας λόγω της κρίσης. Οι πίνακες που ακολουθούν παρουσιάζουν το ποσοστό του εργατικού δυναμικού στο σύνολο του πληθυσμού (Πίνακας 1) και το ποσοστό των ανέργων στο σύνολο του εργατικού δυναμικού (Πίνακας 2) προ κρίσης (2004-2007) και κατά τη διάρκεια της κρίσης (2010-2013) αντίστοιχα. Το εκπαιδευτικό επίπεδο αποτελείται από 8 κατηγορίες και τα στοιχεία της ανάλυσης προέρχονται από τις Έρευνες Εργατικού Δυναμικού της ΕΛ.ΣΤΑΤ. 

Πίνακας 1: Ποσοστό του εργατικού δυναμικού στο σύνολο του πληθυσμού

Πίνακας 2: Ποσοστό των ανέργων στο σύνολο του εργατικού δυναμικού

Αναφορικά με την κατανομή του ποσοστού ανεργίας ανά επίπεδο εκπαίδευσης, διαπιστώνουμε ότι το υψηλότερο ποσοστό ανεργίας παρατηρήθηκε σε όσους δεν έχουν πάει καθόλου σχολείο (32,4%), σε εκείνους που δεν έχουν τελειώσει το δημοτικό (24,2%) και στους απόφοιτους γυμνασίου (23,6%). Αντίθετα, όσον αφορά τους πτυχιούχους πανεπιστημίων και τους κατόχους μεταπτυχιακών τίτλων και διδακτορικού, είναι φανερό ότι αν και επηρεάστηκαν σημαντικά από την κρίση (αύξηση των αντίστοιχων ποσοστών κατά τη διάρκεια της κρίσης), ωστόσο, η αρνητική επίδραση ήταν μικρότερη, καθώς κατέχουν εμφανώς τα χαμηλότερα ποσοστά ανεργίας κατά τη διάρκεια της κρίσης.

Η ανεργία είναι και από ότι φαίνεται θα συνεχίσει να είναι η πιο ανησυχητική πτυχή της παρούσας κρίσης. 5 μέρες πρίν, οι Ευρωπαίοι ηγέτες συναντήθηκαν στη Σύνοδο κορυφής προκειμένου να αναζητήσουν τη λύση για την ανεργία, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι «πιθανότατα λίγα πράγματα μπορούν να γίνουν για το σημαντικό περιορισμό της ανεργίας των νέων βραχυπρόθεσμα» και ότι «μαγική λύση δεν υπάρχει»! Ωστόσο, η παραπάνω ανάλυση επιβεβαιώνει τα όσα λέγονται για τα οφέλη της εκπαίδευσης και υποδεικνύει το εξής θετικό μήνυμα: η εκπαίδευση λειτουργεί ως ασπίδα ενάντια στην ανεργία σε περιόδους κρίσης. Και ότι η υψηλή ζήτηση για εκπαίδευση είναι ορθολογική, καθ’ ότι η επένδυση στην εκπαίδευση αποδίδει και στις δύσκολες οικονομικές συγκυρίες!

Μαρία Φωτάκη

Οικονομολόγος