Ως διασυνοριακός εργαζόμενος — μισθωτός ή αυτοαπασχολούμενος — καταβάλλετε συνεισφορές κοινωνικής ασφάλισης και καλύπτεστε στη χώρα όπου εργάζεστε. Μπορείτε, ωστόσο, να λάβετε ιατρική περίθαλψη στη χώρα όπου ζείτε. Εάν χάσετε τη θέση εργασίας σας, πρέπει να υποβάλετε αίτηση για παροχές ανεργίας στη χώρα όπου ζείτε. Διαφορετικοί κανόνες ισχύουν για τον κάθε τομέα κοινωνικής ασφάλισης: ασθένεια, ανεργία, συντάξεις, οικογενειακές παροχές κ.λπ.

Παροχές ανεργίας

Εάν είστε διασυνοριακός εργαζόμενος (μισθωτός ή αυτοαπασχολούμενος) και χάσετε την εργασία σας, μπορείτε να ζητήσετε παροχές ανεργίας μόνον στη χώρα διαμονής.

Αυτό ισχύει από την 1η Μαΐου 2010, αλλά ορισμένα κέντρα απασχόλησης μπορεί να μην το γνωρίζουν ακόμη. Εάν αντιμετωπίζετε προβλήματα στο να λάβετε παροχές ανεργίας στο εξωτερικό, μπορείτε να ζητήσετε βοήθεια από τις υπηρεσίες παροχής βοήθειας της ΕΕ.

Ύψος παροχών

Τα δικαιώματά σας καθώς και το ύψος των παροχών διέπονται από τους κανόνες της χώρας διαμονής και την περίοδο της εργασίας σας στο εξωτερικό.

Έντυπο U1 (πρώην E 301)

Ζητήστε από τις αρχές της χώρας στην οποία εργαστήκατε να σας χορηγήσουν το έντυπο U1 (πρώην έντυπο E 301). Θα πρέπει στη συνέχεια να υποβάλετε το έντυπο στην αρμόδια αρχή που ασχολείται με την αίτησή σας για παροχές — την αρμόδια αρχή της χώρας στην οποία ζείτε — έτσι ώστε αυτή να λάβει υπόψη τις περιόδους ασφάλισης ή ανεργίας σε άλλες χώρες.

Και χωρίς το έντυπο αυτό, η αρχή που ασχολείται με την αίτησή σας μπορεί  να λάβει τις απαραίτητες πληροφορίες απευθείας από την άλλη χώρα. Αν όμως υπάρχει συμπληρωμένο το έντυπο U1 θα επιταχυνθεί η διαδικασία.

Βοήθεια για εξεύρεση εργασίας

Εάν θέλετε βοήθεια για εξεύρεση νέας θέσης εργασίας στη χώρα όπου εργαζόσασταν, μπορείτε να εγγραφείτε ως άτομο που αναζητά εργασία στην εθνική υπηρεσία απασχόλησης της χώρας αυτής. Στην περίπτωση αυτή θα πρέπει να πληροίτε τις τυχόν άλλες προϋποθέσεις και στις δύο χώρες. Ωστόσο, το πιο σημαντικό είναι να πληροίτε τους όρους που προβλέπονται στη χώρα όπου ζείτε, καθώς σε αντίθετη περίπτωση θα επηρεαστούν οι παροχές σας.

Ιατρική περίθαλψη

Δικαιούστε ιατρική περίθαλψη και στις δύο χώρες.

Εγγραφή

Θα πρέπει πρώτα να εγγραφείτε στη χώρα στην οποία εργάζεστε και να λάβετε το έντυπο S1 (πρώην έντυπο E 106) από την αρμόδια αρχή κοινωνικής ασφάλισης. Το έντυπο αυτό δίνει το δικαίωμα σε εσάς και τα συντηρούμενα από εσάς μέλη της οικογένειάς σας να εγγραφούν στο σύστημα ασφάλισης ασθενείας στη χώρα όπου ζείτε. Κατά συνέπεια, θα έχετε 2 κάρτες ασφάλισης ασθενείας: μία για κάθε χώρα.

Εξαρτώμενα άτομα

Τα εξαρτώμενα από εσάς άτομα μπορούν επίσης να έχουν τα ίδια δικαιώματα με εσάς εάν ζείτε και εργάζεστε στις εξής χώρες:

Εάν ζείτε ή εργάζεστε στη Δανία, την Εσθονία, τη Φινλανδία, την Ουγγαρία, την Ιρλανδία, την Ιταλία, τη Λιθουανία, την Ισπανία, τη Σουηδία, τις Κάτω Χώρες ή το Ηνωμένο Βασίλειο, τα εξαρτώμενα από εσάς άτομα δεν μπορούν να έχουν 2 κάρτες ασφάλισης ασθενείας. Μπορούν να λάβουν περίθαλψη στη χώρα στην οποία εργάζεστε μόνον εάν πληρούται ένας από τους ακόλουθους όρους:

• η περίθαλψη έχει καταστεί αναγκαία για ιατρικούς λόγους κατά τη διαμονή τους στην εν λόγω χώρα, λαμβανομένης υπόψη της φύσης της περίθαλψης και της προβλεπόμενης διάρκειας διαμονής
• υπάρχει σχετική συμφωνία μεταξύ των σχετικών χωρών/αρχών
• έχει χορηγηθεί προηγούμενη έγκριση μέσω του εντύπου S2 (πρώην εντύπου E 112) που εκδόθηκε από την αρχή υγειονομικής ασφάλισης στη χώρα διαμονής σας.

Περίθαλψη άρρωστων παιδιών: εάν είστε διασυνοριακός εργαζόμενος και απουσιάζετε από τη δουλειά για να φροντίσετε ένα άρρωστο παιδί, ρωτήστε τον ασφαλιστικό σας φορέα αν δικαιούστε παροχές. Ίσως να μην δικαιούστε εάν το παιδί σας είναι ασφαλισμένο μαζί με τον σύντροφό σας στη χώρα όπου ζείτε.

Τα έντυπα που θα χρειαστείτε

Έντυπο S1 (πρώην έντυπο E 106 ): πιστοποιεί ότι εσείς και τα συντηρούμενα από εσάς άτομα δικαιούστε υγειονομική περίθαλψη στη χώρα όπου ζείτε είτε εσείς είτε αυτά. Λάβετε το έντυπο αυτό από τον ασφαλιστικό σας φορέα στη χώρα όπου εργάζεστε και υποβάλετέ το στον ασφαλιστικό σας φορέα στη χώρα όπου ζείτε.

Έντυπο U1 (πρώην έντυπο E 301): πιστοποιεί τις περιόδους ασφάλισης που λαμβάνονται υπόψη κατά τον υπολογισμό των παροχών ανεργίας. Λάβετε το έντυπο αυτό από την εθνική υπηρεσία απασχόλησης της χώρας όπου έχετε εργαστεί και υποβάλετέ το στις εθνικές υπηρεσίες απασχόλησης της χώρας όπου θέλετε να ζητήσετε τη χορήγηση παροχών. Εάν δεν υποβάλετε το έντυπο αυτό στην αρχή που ασχολείται με την αίτησή σας, η αρχή αυτή θα λάβει τις απαραίτητες πληροφορίες από την άλλη χώρα ηλεκτρονικά.

Πηγή: Ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (europa.eu).