Πάνω από 200 E-Learning Προγράμματα

Ο ρόλος των συναισθημάτων στη λήψη επαγγελματικών αποφάσεων

«Είναι δύσκολο να βάλει κανείς τον εαυτό του στο μέλλον και να φανταστεί τι θα βιώσει. Είναι δύσκολο να επιτευχθεί ένα τέτοιο νοητικό ταξίδι στο χρόνο, μια τέτοια προσομοίωση που ίσως τελικά να οδηγούσε και σε καλύτερες αποφάσεις».

(Wilson et al, 2005: 134).


Ψυχολογικοί, κοινωνικοί, βιολογικοί και οικονομικοί παράγοντες παίζουν ταυτόχρονα ρόλο στη λήψη σημαντικών αποφάσεων που οδηγούν το άτομο στην τελική του επαγγελματική επιλογή. Μολονότι ο λογικός τρόπος κατά τον οποίο χρησιμοποιούνται ορθολογικά κριτήρια θεωρείται ο καλύτερος για τη λήψη μιας επαγγελματικής απόφασης και ενώ η επιρροή των συναισθημάτων φαινόταν αρχικά ως κάτι που πρέπει να αποφεύγεται, εντούτοις ερευνητικά συμπεράσματα και θεωρίες της Συναισθηματικής Νοημοσύνης επισημαίνουν ότι δεν πρέπει να παραγνωρίζεται η σημασία των συναισθημάτων. Η γνώση που προκύπτει από τον τρόπο που αισθανόμαστε μπορεί πραγματικά να συμβάλει στη λήψη καλύτερων, έστω όχι χειρότερων αποφάσεων.

Τα συναισθήματα που προσδοκούμε ότι θα ακολουθήσουν ως αποτέλεσμα των επιλογών μας ενδέχεται να έχουν ισχυρή επίδραση στη διαδικασία με την οποία αποφασίζουμε. Καθώς αξιολογούμε τις διάφορες εναλλακτικές, συχνά οι ορθολογικές κρίσεις δεν είναι επαρκείς για να κάνουμε μια επιλογή ανάμεσα στις εναλλακτικές. Σύμφωνα με τον Damasio: «Tα συναισθήματα τη στιγμή που γίνεται η επιλογή καθώς και τα προβλεπόμενα συναισθήματα που αναμένουμε να βιώσουμε ως αποτέλεσμα μιας επιλογής είναι αυτά που μας καθιστούν ικανούς να επιλέξουμε ανάμεσα σε εναλλακτικές, καμία από τις οποίες δεν είναι ορθολογικά ανώτερη από τις υπόλοιπες». Οι άνθρωποι επιλέγουν την εναλλακτική με το μεγαλύτερο μέσο όρο προβλεπόμενης ευχαρίστησης και την εναλλακτική που ελαχιστοποιεί την πιθανότητα να βιώσουν μεταμέλεια ως αποτέλεσμα της επιλογής τους.

Η συναισθηματική κατάσταση του ατόμου, επίσης, κατά τη διάρκεια της λήψης μιας απόφασης επηρεάζει την υιοθέτηση ή την αποφυγή μιας επιλογής με αντικειμενικά υψηλό δείκτη ρίσκου. Δεδομένου ότι κάθε επαγγελματική απόφαση κρύβει ένα ποσοστό ρίσκου, μεγαλύτερο ή μικρότερο κάθε φορά, τα συναισθήματα επηρεάζουν υπό αυτή την έννοια μια επαγγελματική απόφαση. Έρευνες έχουν επισημάνει ότι άτομα σε θετική συναισθηματική κατάσταση συχνά λαμβάνουν αποφάσεις που εμπεριέχουν υψηλότερο δείκτη ρίσκου σε σχέση με τα άτομα που βρίσκονται σε ουδέτερη ή αρνητική συναισθηματική κατάσταση. Άτομα με επίπεδα υψηλού στρες απέτυχαν να ζυγίσουν συστηματικά τις επιλογές που παρουσιάστηκαν σε αυτά και έτειναν να δεχθούν την πρώτη επιλογή που τους παρουσιάστηκε κι ας ήταν, με κοινωνικά κριτήρια, η ελάχιστα αποδεκτή. Επίσης, άτομα που βιώνουν αρνητικά συναισθήματα με χαμηλό επίπεδο διέγερσης (π.χ. θλίψη), τείνουν να προχωράνε σε πιο συστηματικά επεξεργασμένες αποφάσεις και πιο συμβιβαστικές.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα άτομα με μεγαλύτερη ικανότητα αναγνώρισης και διαχείρισης των συναισθημάτων τους θα είναι πιθανώς πιο ικανά να προβλέψουν τις συναισθηματικές συνέπειες μιας συγκεκριμένης επαγγελματικής επιλογής. Επομένως, τα άτομα αυτά μπορούν με μεγαλύτερη άνεση να προχωρήσουν σε επαγγελματικές επιλογές που θα τους οδηγήσουν σε υψηλότερη επαγγελματική ικανοποίηση και λιγότερο άγχος.

Βίκυ Ξηρού
Ψυχολόγος, Σύμβουλος Επαγγελματικού Προσανατολισμού

Βιβλιογραφία

Damasio, A. R. (1994). Descartes error: Εmotion, reason and the human brain. New York: Putnam.
Wilson, T. D. & Gilbert, D. T. (2005). Affective Forecasting. Current Directions in Psychological Science, 14, 131-134. 



 

Προγράμματα e-Learning

Uoa Gifts shop