Πάνω από 200 E-Learning Προγράμματα

Εξοικειωθείτε με τις Σύγχρονες Ψυχοθεραπευτικές Προσεγγίσεις Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία (2)

Η θεώρηση της ψυχοπαθολογίας στη ΓΣΘ

Η γνωσιακή θεραπεία βασίζεται στη φαινομενολογική προσέγγιση της ψυχοπαθολογίας. Επίσης, η θεραπευτική διαδικασία εστιάζει στην υποκειμενική αντίληψη του θεραπευομένου ως προς το πρόβλημά του, ανεξάρτητα από το τι μπορεί να θεωρεί ο θεραπευτής ως διαταραχή.

Σκοπός του θεραπευτή είναι να καταλάβει τον τρόπο με τον οποίο ο πελάτης αντιλαμβάνεται τον κόσµο, καθώς και το πώς αυτός ο τρόπος τον επηρεάζει συναισθηµατικά και καθορίζει τη συµπεριφορά του. Αφού εντοπισθούν τα γνωσιακά λάθη και οι δυσλειτουργικές πεποιθήσεις του θεραπευομένου, η θεραπεία αποσκοπεί στο να τροποποιήσει αυτήν τη δυσλειτουργική νοητική κατασκευή, ώστε να γίνει περισσότερο λειτουργική για το θεραπευόμενο. Αυτή η διαδικασία τροποποίησης ονομάζεται γνωσιακή αναδόµηση.

Η γνωσιακή παρέμβαση έχει εμπειρικό χαρακτήρα, καθόσον οι χρησιμοποιούμενες τεχνικές και παρεμβάσεις νοούνται ως υποθέσεις υπό δοκιμή, των οποίων η αποτελεσματικότητα αποτιμάται μετά την εφαρμογή τους. Ακόμη, οι θεραπευτικές παρεμβάσεις δεν αφορούν μόνο τις συνεδρίες καθαυτές, αλλά σχεδιάζονται με στόχο τη γενίκευσή τους, δηλαδή την εισαγωγή αλλαγών στην καθημερινότητα του πελάτη και την αύξηση της λειτουργικότητάς του.

Η θεωρία του Beck υποστηρίζει ότι τα διάφορα ψυχοπαθολογικά σύνδρομα αποτελούν ακραίες εκφάνσεις φυσιολογικών ψυχικών-συναισθηµατικών αντιδράσεων. Παρά την υπόθεση του συνεχούς της ψυχοπαθολογίας, οι θεραπευτές απαιτείται να είναι άρτια εκπαιδευμένοι σε μεταπτυχιακό επίπεδο και να κατέχουν τις διαγνωστικές διαδικασίες αξιολόγησης των ψυχικών διαταραχών.

Ποια είναι τα χαρακτηριστικά της γνωσιακής παρέμβασης;

Η ψυχοθεραπευτική διαδικασία περιλαµβάνει τη συλλογή πληροφοριών μέσα από την καθημερινότητα του πελάτη, δηλαδή την παρατήρηση των προβλημάτων που αντιμετωπίζει, καθώς και των σκέψεων και των στάσεών του απέναντι σε αυτά. Με βάση τα δεδομένα που προκύπτουν, διαμορφώνονται υποθέσεις σχετικά με το πού έγκειται η δυσλειτουργία. Ακολούθως οι υποθέσεις αυτές γίνονται αντικείμενο επεξεργασίας στο πλαίσιο των θεραπευτικών συνεδριών και, ανάλογα με τα συμπεράσματα, ο θεραπευτής και ο θεραπευόμενος δοκιμάζουν, «πειραματίζονται» με διάφορες τεχνικές με σκοπό να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα που έχουν εντοπιστεί. Μετά από την εφαρμογή των τεχνικών αξιολογείται το αποτέλεσμα της διαδικασίας και μέσα από την αναπροσαρμογή των υποθέσεων εξελίσσεται η θεραπευτική διαδικασία.

Άλλο σημαντικό χαρακτηριστικό της γνωσιακής ψυχοθεραπείας είναι ότι πρόκειται για πολύ δομημένο μοντέλο παρέμβασης. Η ψυχοθεραπευτική παρέμβαση είναι σχετικά βραχεία και η διάρκειά της για την ανακούφιση των συμπτωμάτων κυμαίνεται μεταξύ των 15 και 22 συνεδριών. Αυτή η διάρκεια θεραπείας είναι ενδεικτική, καθόσον ο χρόνος της παρέμβασης προσαρμόζεται ανάλογα με την περίπτωση. Στο πλαίσιο των γνωσιακών θεραπειών έχουν σχεδιαστεί πολλά είδη θεραπευτικών μοντέλων, κάποια αυστηρότερα δομημένα και εστιασμένα στη διαχείριση συγκεκριμένων συμπτωμάτων και κάποια άλλα μεγαλύτερης διάρκειας και ευρύτερων στόχων. Τέλος, το γνωσιακό μοντέλο έχει προσαρμοστεί για να εξυπηρετήσει τις ανάγκες τόσο ατομικών όσο και ομαδικών θεραπειών, καθώς και οικογενειακή παρέμβαση, θεραπείας ζεύγους κ.ά.

Εκτός από τη γενικότερη δομή της γνωσιακής παρέμβασης, η κάθε θεραπευτική συνεδρία είναι σε μεγάλο βαθμό δομημένη. Η συνεδρία διαρκεί περίπου μία ώρα και τα προς συζήτηση θέματα αποφασίζονται από κοινού μεταξύ του θεραπευτή και του θεραπευομένου κατά την έναρξή της, με σκοπό να χρησιμοποιηθεί εποικοδομητικότερα ο διαθέσιμος χρόνος.

Ακόμη ένα σημαντικό χαρακτηριστικό της γνωσιακής παρέμβασης είναι ότι εστιάζει στο παρόν. Το περιεχόμενο της θεραπείας αφορά στο «εδώ και τώρα» χωρίς κατ’ ανάγκη να γίνεται αναφορά στο παρελθόν του πελάτη, και η παρέμβαση είναι προσανατολισμένη στο πρόβλημα που αντιμετωπίζει. Από κοινού θεραπευτής και θεραπευόμενος εστιάζουν στον καθορισμό και στους τρόπους επίλυσης των θεμάτων που απασχολούν τον θεραπευόμενο, εφαρμόζοντας το συνεργατικό χαρακτήρα της θεραπευτικής σχέσης. Ανεξάρτητα από την αρχή της συνεργασίας, ο ρόλος του θεραπευτή κατά τη διάρκεια της παρέμβασης είναι ιδιαίτερα ενεργητικός. Ο θεραπευτής υιοθετεί μία κατευθυντική προσέγγιση, η οποία εμπεριέχει πολλά διδακτικά στοιχεία, ενώ παράλληλα υποστηρίζει το ρόλο του, ο οποίος είναι να προάγει τον ορισμό των προβλημάτων του θεραπευομένου με λειτουργικούς όρους και να προτείνει τους πιθανούς τρόπους επίλυσής τους.

Ο πελάτης, από την πλευρά του, έχει εξίσου ενεργητικό ρόλο στη θεραπευτική διαδικασία. Κατά τη διάρκεια των συνεδριών ενθαρρύνεται να εκφράζει την άποψή του σχετικά με τις υποθέσεις του θεραπευτή και μαζί διαμορφώνουν τον τρόπο εκτέλεσης των θεραπευτικών τεχνικών. Εξάλλου, η θεραπευτική προσπάθεια επεκτείνεται και στην καθημερινότητα του θεραπευομένου, όπου καλείται να διεκπεραιώσει τη δουλειά για το σπίτι που του έχει ανατεθεί. Η σκοπιμότητα της δουλειάς στο σπίτι αποβλέπει στη συλλογή στοιχείων μέσω της αυτοπαρατήρησης, στην επαλήθευση των υποθέσεων που έχουν διαμορφωθεί στο πλαίσιο των συνεδριών και στην εξάσκηση στις δεξιότητες που έχουν αποκτηθεί.

 

Δρ. Χαρά Τσέκου
Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια

 

 

 

 

Προγράμματα e-Learning

Uoa Gifts shop