Πάνω από 200 E-Learning Προγράμματα

Ποιο ψυχοθεραπευτικό μοντέλο είναι καλύτερο; H δυναμική φύση της ψυχοθεραπείας και η εξέλιξη των προσεγγίσεων

O Arkowitz (1997) διαπίστωσε δύο βασικές αντιφάσεις στο χώρο της ψυχοθεραπείας. Η πρώτη αναφέρεται στη διαπίστωση ότι, ενώ πολλοί ψυχοθεραπευτές είναι απόλυτα αφοσιωμένοι στην εξάσκηση κάποιας συγκεκριμένης ψυχοθεραπευτικής προσέγγισης, οι ενδείξεις για τη μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα κάποιου συγκεκριμένου μοντέλου ψυχοθεραπείας δεν είναι επαρκείς.

Η δεύτερη αντίφαση σχετίζεται με το γεγονός ότι, ενώ στο χώρο των υπηρεσιών ψυχικής υγείας υπάρχουν πολλοί σύλλογοι, εταιρίες και επιστημονικά περιοδικά τα οποία αντιπροσωπεύουν κάποια συγκεκριμένη προσέγγιση, το μεγαλύτερο ποσοστό των θεραπευτών δηλώνει ότι στην κλινική πρακτική δεν εφαρμόζει κάποιο συγκεκριμένο ψυχοθεραπευτικό μοντέλο, αλλά ακολουθεί μία «εκλεκτικιστική» ή «απαρτιωτική» προσέγγιση.

Η διαφοροποίηση μεταξύ των ψυχοθεραπευτικών προσεγγίσεων πηγάζει κυρίως από:

α) την προσέγγισή τους αναφορικά με την ατομικότητα,

β) τις πολιτισμικές ιδιαιτερότητες και

γ) τις διαπροσωπικές και ακαδημαϊκές συγκρούσεις στο πλαίσιο της εξέλιξης των διαφόρων θεωριών.

Πώς επιλέγω θεωρητική κατεύθυνση στην ψυχοθεραπεία;

Σε γενικές γραμμές, υπάρχουν ορισμένες κύριες επιλογές αναφορικά με τη μεθοδολογική κατεύθυνση που μπορεί να υιοθετήσει ένας ψυχοθεραπευτής.

  1. Η πρώτη κατεύθυνση είναι η προσέγγιση της αυστηρής «ιδεολογικής καθαρότητας». Η εστίαση στη μελέτη και την άσκηση ενός συγκεκριμένου θεωρητικού μοντέλου έχει το πλεονέκτημα της εμβάθυνσης στο αντικείμενο, έναντι του εύρους γύρω από αυτό. Σε πρακτικό επίπεδο η προσέγγιση αυτή μπορεί να διευκολύνει ιδιαίτερα τον θεραπευτή, επειδή είναι ξεκάθαρος ο τρόπος με τον οποίο πρέπει να λειτουργεί σε κάθε περίπτωση. Ακόμη, του δίνεται η δυνατότητα να γίνει ειδικός σε κάποια θεραπευτική μέθοδο, αποφεύγοντας την πολυδιάσπαση και χρησιμοποιώντας διαφορετικές προσεγγίσεις. Επίσης, η ιδεολογική καθαρότητα αμβλύνει την ασάφεια που είναι εγγενής στην ψυχοθεραπευτική διαδικασία. Το σημαντικότερο μειονέκτημα αυτής της προσέγγισης είναι ότι ενδέχεται να οδηγήσει τον θεραπευτή σε δογματική στάση σε σχέση με άλλες προσεγγίσεις.

  1. Η δεύτερη κατεύθυνση είναι η απαρτίωση δύο ή και περισσότερων θεωρητικών κατευθύνσεων με σκοπό τη μεγιστοποίηση του θεραπευτικού οφέλους. Η κατεύθυνση αυτή έχει ως σκοπό να μεγιστοποιήσει την αποτελεσματικότητα της παρέμβασης, επωφελούμενη από τα πλεονεκτήματα των επιμέρους προσεγγίσεων. Ο συχνότερος συγκερασμός σε αυτού του τύπου τα σύνθετα μοντέλα είναι μεταξύ της ψυχαναλυτικής και της συμπεριφορικής προσέγγισης.

  1. Η τρίτη κατεύθυνση συνίσταται στην εστίαση στους κοινούς παράγοντες. Η κατεύθυνση αυτή προκύπτει από τις ερευνητικές προσεγγίσεις που επιχειρούν από διαφορετικές θεραπευτικές κατευθύνσεις να εξάγουν τους παράγοντες, οι οποίοι οδηγούν σε θετική θεραπευτική έκβαση, και να τους εφαρμόσουν ανάλογα με την περίσταση και την αποτελεσματικότητά τους.

Όπως αναφέρει ο Frankl (1985), στην ψυχοθεραπεία υπάρχουν αφενός κοινοί παράγοντες στις διάφορες θεραπευτικές προσεγγίσεις που συμβάλλουν στην κλινική βελτίωση, όπως η θεραπευτική σχέση καθαυτή, αφετέρου κοινοί παράγοντες στις ψυχολογικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα άτομα που επιζητούν τη βοήθεια των ειδικών. Η δυσφορία την οποία βιώνουν οι θεραπευόμενοι εκδηλώνεται όταν, λόγω ελλειμματικών δεξιοτήτων ή/και δυσλειτουργικών τρόπων θεώρησης και αντιμετώπισης των καταστάσεων, δεν είναι σε θέση να λειτουργήσουν ικανοποιητικά στην καθημερινότητά τους, ή/και βιώνουν έντονη συναισθηματική πίεση την οποία δεν μπορούν να εξηγήσουν ή/και να αποφορτίσουν.

Η αποτελεσματικότητα των ψυχοθεραπευτικών προσεγγίσεων σχετίζεται με ορισμένους κοινούς παράγοντες:

  • Μία συναισθηματικά φορτισμένη σχέση εμπιστοσύνης με κάποιο άτομο που παρέχει στήριξη και βοήθεια.

  • Ένα συγκεκριμένο θεραπευτικό πλαίσιο, που περιλαμβάνει δύο συνιστώσες. Η πρώτη έγκειται στην αναγνώριση της ιδιότητας του θεραπευτή από το θεραπευόμενο και η δεύτερη στην αίσθηση ασφάλειας που παρέχεται στο θεραπευόμενο.

  • Ένα σκεπτικό, ένα εννοιολογικό σχήμα ή ένας μύθος. Οι θεραπευόμενοι έχουν ανάγκη από κάποια θεωρία, έναν εννοιολογικό σχηματισμό και μία συλλογιστική που να ερμηνεύει την εμφάνιση των δυσκολιών τις οποίες βιώνουν και δικαιολογεί τη θεραπευτική προσέγγιση που ακολουθείται στην ψυχοθεραπευτική διαδικασία.

  • Ένα τελετουργικό, καθόσον τόσο οι θεραπευόμενοι όσο και οι θεραπευτές έχουν ανάγκη να συμμετέχουν σε μία διαδικασία ή ένα τελετουργικό το οποίο πιστεύουν ότι θα τους βοηθήσει θεραπευτικά ή θα βελτιώσει τη λειτουργικότητά τους.



Δρ. Χαρά Τσέκου
Ψυχολόγος - Ψυχοθεραπεύτρια

 



 

 

Προγράμματα e-Learning

Uoa Gifts shop