Πάνω από 200 E-Learning Προγράμματα

Ποιες είναι οι διαταραχές πρόσληψης τροφής;

Στις διαταραχές πρόσληψης τροφής περιλαμβάνονται η ψυχογενής ανορεξία, η ψυχογενής βουλιμία και η διαταραχή υπερφαγίας. Οι διαταραχές πρόσληψης τροφής εμφανίζουν τα εξής κοινά χαρακτηριστικά:

Α) αρνητική εικόνα σώματος

Β) δυσλειτουργική συμπεριφορά στην πρόσληψη τροφής

Γ) προσπάθειες απώλειας σωματικού βάρους.

Επιπλέον, συχνά στα άτομα με κάποια διαταραχή της πρόσληψης τροφής συνυπάρχουν συναισθηματικές και αγχώδεις διαταραχές ή διαταραχές της προσωπικότητας.

Ψυχογενής Ανορεξία

Η ψυχογενής ανορεξία χαρακτηρίζεται από σημαντική μείωση της πρόσληψης τροφής και εκούσια απώλεια σωματικού βάρους. Είναι από τις πλέον επικίνδυνες ψυχιατρικές διαταραχές για τη ζωή του ασθενούς, λόγω των επιπτώσεων της παρατεταμένης ασιτίας, που μπορεί να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα υγείας και να οδηγήσει ακόμη και στο θάνατο (σε ποσοστό 4-18%).

Τα κυριότερα κλινικά χαρακτηριστικά της ψυχογενούς ανορεξίας είναι:

1. Η άρνηση του ασθενούς να διατηρήσει το βάρος του σώματός του στο ελάχιστο φυσιολογικό επίπεδο βάρους για την ηλικία και το ύψος του, δηλαδή επιμένει να παραμένει τουλάχιστον 15% κάτω από το αναμενόμενο.

2. Το άτομο διακατέχεται από έντονο παράλογο φόβο ότι θα παχύνει ή ότι θα αυξηθεί το σωματικό του βάρος, φόβος που δεν υποχωρεί με τη μείωση του βάρους.

3. Διαστρεβλωμένη εικόνα του σώματος (παράλογη πεποίθηση ότι έχει αυξημένο βάρος) και υπεραπασχόληση με αυτήν, που επηρεάζει υπέρμετρα την αυτοεκτίμηση του ατόμου, ή/και άρνηση της σοβαρότητας του χαμηλού σωματικού βάρους

4. Διακοπή της εμμήνου ρύσεως (αμμηνόρροια).

Υπάρχουν δύο τύποι ασθενών με ψυχογενή ανορεξία. Ο αναφερόμενος ως «περιοριστικός» τύπος λειτουργεί μονίμως στο καθεστώς δίαιτας που έχει επιβάλει στον εαυτό του. Ο τύπος με «υπερφαγία» ορισμένες φορές τρώει περισσότερο από όσο θα επιθυμούσε και στη συνέχεια επιδίδεται σε αντιρροπιστικές «καθαρτικές» μεθόδους (προσπάθειες εξουδετέρωσης της πρόσληψης τροφής μέσω προκλητών εμέτων, χρήσης διουρητικών και υπακτικών σκευασμάτων). Εκτός από τη νηστεία, η ασθενής μπορεί να επιδιώκει την αύξηση της σωματικής δραστηριότητας και επιδίδεται σε εντατική γυμναστική.

Ψυχογενής βουλιμία

Η ψυχογενής βουλιμία μέχρι το 1979 θεωρούνταν μέρος της ψυχογενούς ανορεξίας, διότι περίπου το 40% των γυναικών με ανορεξία εκδηλώνουν επεισόδια βουλιμίας. Η ψυχογενής βουλιμία είναι συχνότερη από την ψυχογενή ανορεξία και προσβάλλει περίπου το 3-7% των γυναικών 15-25 ετών. Όπως και στην ψυχογενή ανορεξία, το κεντρικό χαρακτηριστικό της διαταραχής είναι η υπέρμετρη ανησυχία σχετικά με το βάρος του σώματος και την εξωτερική εμφάνιση. Η βουλιμία χαρακτηρίζεται από συχνά επεισόδια κατανάλωσης μεγάλων ποσοτήτων τροφής (υπερφαγία), που πολλές φορές συνοδεύονται από αντιρροπιστικές συμπεριφορές. Η βουλιμία δεν πρέπει να συγχέεται με την παχυσαρκία και σε πολλές περιπτώσεις μπορεί να υπάρχει τυπικό ιστορικό ανορεξίας. Οι ασθενείς και στις δύο αυτές διαταραχές διακατέχονται από φόβο αύξησης του σωματικού βάρους. Συχνότατα (σε ποσοστό μέχρι και 50%) οι ασθενείς με βουλιμία εμφανίζουν και καταθλιπτικά συμπτώματα.

Τα κυριότερα κλινικά χαρακτηριστικά της ψυχογενούς βουλιμίας είναι τα εξής:

  1. Επαναλαμβανόμενα επεισόδια υπερφαγίας, κατά μέσο όρο δύο φορές την εβδομάδα επί 3 μήνες. Ως επεισόδιο υπερφαγίας χαρακτηρίζεται η λήψη τροφής σε συγκεκριμένη χρονική περίοδο, για παράδειγμα σε χρονικό διάστημα 2 ωρών, της οποίας η ποσότητα είναι μεγαλύτερη από αυτήν που οι περισσότεροι άνθρωποι μπορούν να καταναλώσουν μέσα στο ίδιο χρονικό διάστημα και στις ίδιες συνθήκες.

 

  1. Οι ασθενείς διακατέχονται από αίσθημα αδυναμίας ελέγχου της πρόσληψης τροφής κατά τη διάρκεια του υπερφαγικού επεισοδίου, δηλαδή δεν μπορούν να σταματήσουν να τρώνε ή να ελέγξουν το είδος και την ποσότητα της τροφής που καταναλώνουν.

  1. Αντιρρόπιση της παχυντικής επίδρασης της τροφής με αυτοπροκαλούμενους εμέτους, κατάχρηση καθαρτικών, διουρητικών ή άλλων φαρμάκων.

  1. Η αυτοεκτίμηση του ατόμου επηρεάζεται υπέρμετρα από το βάρος και το σχήμα του σώματός του.

Στην ψυχογενή βουλιμία διακρίνονται επίσης δύο τύποι ασθενών: ο καθαρτικός και ο μη-καθαρτικός. Στον «καθαρτικό» τύπο περιλαμβάνονται οι ασθενείς που στο πλαίσιο των αντιρροπιστικών συμπεριφορών μετά τα επεισόδια υπερφαγίας, εκτός από τη δίαιτα και την έντονη σωματική άσκηση, προκαλούν εμέτους ή κάνουν χρήση διουρητικών και καθαρτικών φαρμάκων. Στον «μη-καθαρτικό» τύπο περιλαμβάνονται οι ασθενείς των οποίων οι αντιρροπιστικές μέθοδοι περιορίζονται σε δίαιτα και γυμναστική.

Διαταραχή υπερφαγίας

Η διαταραχή της υπερφαγίας χαρακτηρίζεται από παρόμοιου τύπου επεισόδια υπερφαγίας όπως και στη βουλιμία, για τουλάχιστον δύο ημέρες την εβδομάδα επί διάστημα έξι μηνών. Κατά τη διάρκεια αυτών των επεισοδίων το άτομο καταναλώνει μεγάλες ποσότητες τροφής χωρίς να έχει το αίσθημα της πείνας, μπορεί να τρώει πολύ γρηγορότερα από το κανονικό είτε να τρώει μέχρι να νιώσει στομαχική δυσφορία. Επίσης, κατά τα επεισόδια υπερφαγίας, το άτομο είναι δυνατόν να αισθάνεται δυσάρεστα με τον εαυτό του, να έχει μελαγχολική διάθεση και να νιώθει ενοχές. Συχνά τα επεισόδια αυτά δημιουργούν άγχος στο άτομο, το οποίο μπορεί να επιλέγει να τρώει μόνο του. Η βασική διαφορά με τη βουλιμία είναι ότι τα επεισόδια υπερφαγίας δεν συνοδεύονται από ακατάλληλες αντιρροπιστικές συμπεριφορές εξουδετέρωσης, με αποτέλεσμα την αύξηση του σωματικού βάρους.

 

Δρ. Χαρά Τσέκου
Ψυχολόγος - Ψυχοθεραπεύτρια

 

 

 

 



 

Προγράμματα e-Learning

Uoa Gifts shop