Πάνω από 200 E-Learning Προγράμματα

Η σύνθετη σχέση του εργασιακού στρες με το κάπνισμα

Ο βαθμός εξάρτησης από τη νικοτίνη προσδιορίζεται από το συνδυασμό γενετικών, προσωπικών αλλά και ψυχοκοινωνικών παραγόντων. Ένας από τους σημαντικότερους ψυχοκοινωνικούς παράγοντες που επηρεάζουν το πόσο πολύ καπνίζει κάποιος είναι η εργασιακή πίεση. Το εργασιακό στρες, ως αποτέλεσμα της πίεσης, σχετίζεται με διάφορα προβλήματα υγείας, ιδιαίτερα με καρδιαγγειακές και ψυχιατρικές διαταραχές. Εκτός όμως από τις άμεσες επιπτώσεις του στρες, υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι επηρεάζει με έμμεσο τρόπο την υγεία, αυξάνοντας την πιθανότητα εμφάνισης συμπεριφορών που ενέχουν κινδύνους, όπως το κάπνισμα και η κατανάλωση αλκοόλ.

Πολλοί καπνιστές αναφέρουν ότι καπνίζουν περισσότερο σε περιόδους αυξημένου στρες, αποδίδοντας αυτήν τη συμπεριφορά στις χαλαρωτικές και αποφορτιστικές ιδιότητες του καπνίσματος, οπότε το χρησιμοποιούν ως τρόπο διαχείρισης της πίεσης. Αλλά ποιοι από τους παράγοντες που συμβάλλουν στην αύξηση της πίεσης έχουν συσχετισθεί με το κάπνισμα;

Η σχέση μεταξύ καπνίσματος και εργασιακού στρες είναι αρκετά σύνθετη.

Σύμφωνα με ένα από τα κυρίαρχα μοντέλα που εξηγούν τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η εργασιακή πίεση, αυτή απορρέει από το συνδυασμό υψηλών εργασιακών απαιτήσεων με χαμηλό ποσοστό ελέγχου. Παρά το ότι δεν έχει επιβεβαιωθεί από τη βιβλιογραφία η συσχέτιση μεταξύ καπνίσματος και εργασιών υψηλής πίεσης, έχει βρεθεί ότι η ένταση του καπνίσματος επηρεάζεται από το βαθμό εμπιστοσύνης που έχει ο εργαζόμενος στον εργοδότη του.

Ένα άλλο μοντέλο για την ερμηνεία του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί το επαγγελματικό στρες εστιάζει στην προσπάθεια του εργαζομένου σε σχέση με την εργασιακή επιβράβευση. Εδώ συνεκτιμάται η προσπάθεια με το όφελος και, εάν κριθούν δυσανάλογα, τότε παρατηρείται αύξηση του στρες. Όταν το άτομο έχει αυξημένο εργασιακό φόρτο, καταβάλλει μεγαλύτερη προσπάθεια. Εάν η ανταμοιβή του είναι χαμηλή, είτε πρόκειται για χρήματα είτε για επαγγελματική αναγνώριση είτε έχει σχέση με την αυτοεικόνα του, τότε παρουσιάζει αυξημένα επίπεδα εργασιακού στρες. Σε αυτό το μοντέλο το εργασιακό στρες έχει συσχετισθεί με αυξημένα επίπεδα καπνίσματος. Επίσης, οι υπάλληλοι που έχουν υψηλότερα επίπεδα στρες, με βάση αυτό το μοντέλο, είναι πιο πιθανό να είναι ενεργοί καπνιστές, παρά τις προσπάθειές τους να διακόψουν το κάπνισμα, σε σχέση με συναδέλφους με χαμηλά επίπεδα στρες, όπου έχουν καταφέρει να το διακόψουν. Έτσι η έλλειψη επαγγελματικής ικανοποίησης φαίνεται ότι συμβάλλει στην ένταση αλλά και στο κατά πόσο κάποιος καπνίζει ή όχι.

Το εργασιακό στρες δεν φαίνεται να συσχετίζεται με την έναρξη ή μη του καπνίσματος, αλλά με το βαθμό στον οποίο καπνίζει κάποιος. Ο βαθμός απόδοσης των προσπαθειών για τη μείωση ή τη διακοπή του καπνίσματος φαίνεται να επηρεάζεται από το βαθμό της επαγγελματικής ικανοποίησης.

Τα παραπάνω ευρήματα θα μπορούσαν να συμβάλουν στην αύξηση της αποτελεσματικότητας των παρεμβάσεων κατά του καπνίσματος, ενσωματώνοντας τεχνικές διαχείρισης στρες και επαγγελματικής συμβουλευτικής.

Χαρά Τσέκου, PhD
Ψυχολόγος - Ψυχοθεραπεύτρια

Πηγές
Schmidt A, Neumann M, Wirtz M, Ernstmann N, Staratschek-Jox A, Stoelben E, Wolf J, Pfaff H. The influence of occupational stress factors on the nicotine dependence: a cross sectional study.,Tob Induc Dis. 2010 Apr 13;8(1):6.

*Sapp AL, Kawachi I, Sorensen G, LaMontagne AD, Subramanian SV. Does workplace social capital buffer the effects of job stress? A cross-sectional, multilevel analysis of cigarette smoking among U.S. manufacturing workers.J Occup Environ Med. 2010 Jul;52(7): 740-50.

Söderberg M, Rosengren A, Hillström J, Lissner L, Torén K. A cross-sectional study of the relationship between job demand-control, effort-reward imbalance and cardiovascular heart disease risk factors. BMC Public Health. 2012.

*Kouvonen A et al. Work stress, smoking status, and smoking intensity: an observational study of 46,190 employees.  J Epidemiol Community Health. (2005).

e-mentoring, ementoring, Edujob e-mentoring,Edujob

 

Προγράμματα e-Learning

Uoa Gifts shop