Πάνω από 200 E-Learning Προγράμματα

Διεκδικείτε, επιτίθεστε ή απλά υποχωρείτε (μέρος δεύτερο);

Στο προηγούμενο άρθρο είδαμε τι σημαίνει διεκδικητικότητα και πώς εκφράζεται. Σε αυτό το δεύτερο μέρος θα δούμε πώς ένα άτομο μπορεί να αναπτύξει τη διεκδικητική συμπεριφορά του.

Ένα άτομο, για να διεκδικήσει και να επικοινωνήσει τις προσωπικές του επιθυμίες αλλά και τα βασικά του δικαιώματα, χρειάζεται να φτάσει σε ένα επίπεδο αυτογνωσίας και αυτοεκτίμησης. Χρειάζεται, δηλαδή, να γνωρίζει τις δυνατότητες και τις αδυναμίες του, να είναι σε επαφή με τα προσωπικά του θέλω και συναισθήματα αλλά και να τα αποδέχεται. Η διαδικασία ανάπτυξης της διεκδικητικής συμπεριφοράς έχει ως στόχο να βοηθήσει το άτομο να αναγνωρίζει και να ικανοποιεί τις ανάγκες του, να υποστηρίζει τα δικαιώματά του, να μπορεί να εκφράζει τη γνώμη του καθώς και ένα μεγάλο φάσμα συναισθημάτων, αλλά και να τα αναγνωρίζει όλα αυτά και στους άλλους. Να αναπτύξει δηλαδή εκείνες τις κοινωνικές δεξιότητες που θα του επιτρέψουν να έχει καλές, κοινωνικές, διαπροσωπικές και επαγγελματικές σχέσεις χωρίς αυτό να του προκαλεί έντονο άγχος.

Η επίγνωση, ανάπτυξη και έκφραση όλων των παραπάνω είναι μια διαδικασία που απαιτεί από τον καθένα συνεχή «δουλειά» με τον εαυτό του. Η αυτογνωσία αναπτύσσεται κυρίως μέσω της αυτοπαρατήρησης της συμπεριφοράς σε διάφορες καταστάσεις, της αλληλεπίδρασης με άλλα άτομα και των συναισθημάτων που προκαλεί αυτή η αλληλεπίδραση. Το άτομο μαθαίνει για τις αδυναμίες και τις δυνατότητές του μέσα από την αυτοκριτική και την αυτοεξέταση. Το πρώτο βήμα είναι να ανακαλύψει ποιοι τομείς χρειάζονται επεξεργασία (π.χ. αν φοβάται την κριτική) και εάν αποφεύγει τις συζητήσεις λόγω άγχους. Παράλληλα μέσω της ανάπτυξης της αυτοεκτίμησης το άτομο δίνει αξία στον εαυτό και στις ικανότητες που κατέχει και νιώθει πιο έτοιμο να διεκδικήσει τα δικαιώματά του. Σε αυτήν τη διαδικασία μπορεί να ζητήσει στήριξη είτε από ειδικούς είτε από φίλους.

Μερικές, ωστόσο, τεχνικές που μπορούν να σας φανούν χρήσιμες σε καταστάσεις που χρειάζεται να επιδείξετε διεκδικητική συμπεριφορά είναι:

  • Να έχετε σκεφτεί εκ των προτέρων και να αποφασίσετε ποια θέση θέλετε να διεκδικήσετε σε μια συγκεκριμένη κατάσταση.

  • Να σιγουρευτείτε ότι δεν καταπατάτε τα δικαιώματα των άλλων.

  • Να κάνετε μια ειλικρινή συζήτηση με τον εαυτό σας και να προσπαθήσετε να αναγνωρίσετε τα συναισθήματα που σας προκαλεί η συγκεκριμένη κατάσταση, π.χ. άγχος ή δυσφορία. Προσπαθήστε όμως να «φανταστείτε» και τα θετικά συναισθήματα που θα βιώσετε αν επιτύχετε έστω σε ένα βαθμό αυτό που θέλετε.

  • Να ξεκινήσετε κάνοντας ένα «μικρό πρώτο βήμα». Διεκδικείστε αυτό που σας προκαλεί λιγότερο άγχος και σας είναι λιγότερο δύσκολο. Μην ανοίγετε πολλά μέτωπα ταυτόχρονα σε όλους τους τομείς της ζωή σας. Αν δεν είστε έτοιμοι συναισθηματικά, θα εκλάβετε την οποιαδήποτε δυσκολία ως «προσωπική αποτυχία», με αποτέλεσμα να δυσκολεύεστε περισσότερο σε σχετικές καταστάσεις. Μια μικρή επιτυχία, από την άλλη, θα σας βοηθήσει να αναπτύξετε εμπιστοσύνη στις ικανότητές σας και να προετοιμαστείτε καλύτερα για το επόμενο βήμα.

  • Να προετοιμάσετε τα επιχειρήματά σας απλά και ειλικρινά (αυτό προϋποθέτει να έχετε αναγνωρίσει πρώτα τα συναισθήματα και τα «θέλω» σας). Υιοθετήστε μια θετική και αντικειμενική στάση απέναντι στον άλλον δείχνοντας ότι κατανοείτε και τη δική του θέση. Χρειάζεται να έχετε υπομονή και ηρεμία και να είστε προετοιμασμένοι για το ότι οι άλλοι ενδέχεται να μη δεχθούν τις δικές σας απόψεις και θέσεις και μάλιστα με τον καλύτερο τρόπο. Αν έχουν συνηθίσει να λέτε «ναι» σε όλα και να είστε «βολικοί», πιθανότατα θα τους «ξεβολέψετε» και θα προσπαθήσουν να επαναφέρουν την προηγούμενη κατάσταση, την οποία έχουν συνηθίσει. Οποιαδήποτε αλλαγή χρειάζεται χρόνο και από τις δυο πλευρές.

  • Να επιμείνετε στις θέσεις σας παρά την όποια αρνητική κριτική εκ μέρους των άλλων. Αν αναγνωρίζετε τις δυνάμεις και τις αδυναμίες σας και τις αποδέχεστε, δεν θα σας ενοχλεί η κριτική των άλλων και δεν θα «καταβάλλεστε» από αυτήν. Αντίθετα μπορείτε να επιδιώξετε μια δικαιολογημένη κριτική. Λίγοι ωστόσο είναι εκείνοι που μπορούν να δικαιολογήσουν αυτό που σας λένε, αλλά, αν το κάνουν, τότε θα είναι πιο εύκολο να διαπραγματευτείτε μαζί τους.

  • Να είστε έτοιμοι να αποδεχθείτε μια λύση που θα ικανοποιεί και τις δύο πλευρές. Αν επιδιώξετε πάση θυσία να κερδίσετε, θα γίνετε επιθετικοί.

Η διεκδικητική συμπεριφορά δεν επιτυγχάνεται από τη μια μέρα στην άλλη. Να θυμάστε ότι συναισθήματα όπως νευρικότητα, άγχος ή δυσφορία μπορεί να συνοδεύουν τις προσπάθειές σας αλλά κάθε μικρό βήμα θα αυξάνει την αυτοπεποίθησή σας και θα αποτελεί ως «εμπειρία καλώς γενόμενη» το έναυσμα για το επόμενο βήμα σας.

Βασιλική Ξηρού
Ψυχολόγος

 

Προγράμματα e-Learning

Uoa Gifts shop